ماشین حساب فیوچرز ابزاری است که پیش از ثبت سفارش به سه سؤال جواب می‌دهد: چه حجمی وارد شوم که اگر حد ضرر خورد دقیقاً همان مبلغ از پیش تعیین‌شده را از دست بدهم، چقدر مارجین قفل می‌شود و قیمت لیکوئید کجاست. ماشین حساب فیوچرز تریدیار رایگان است و با هفت ورودی کار می‌کند: جهت معامله، موجودی، درصد ریسک، قیمت ورود، حد ضرر، هدف سود اختیاری و اهرم. مهم‌ترین خروجی آن اندازهٔ پوزیشن است، چون این عدد است که ریسک واقعی را تعیین می‌کند، نه اهرم.
در این درس هر ورودی و خروجی را توضیح می‌دهیم، فرمول پشت هر عدد را باز می‌کنیم، سه معاملهٔ کامل را با عدد حل می‌کنیم و می‌گوییم این ابزار چه چیزهایی را حساب نمی‌کند تا به آن بیش از اندازه تکیه نکنید.
چرا قبل از هر معامله باید حساب کرد؟
بیشتر حساب‌هایی که در فیوچرز صفر می‌شوند، به‌خاطر تحلیل اشتباه صفر نمی‌شوند؛ به‌خاطر اندازهٔ اشتباه صفر می‌شوند. معامله‌گری که هر بار «حدود نصف موجودی» را با اهرم 20x وارد می‌کند، با چهار پنج تحلیل غلط پشت سر هم از بازار بیرون است. معامله‌گری که هر بار دقیقاً 1% حساب را ریسک می‌کند، بعد از ده ضرر پیاپی هنوز بیش از 90% حسابش را دارد.
ماشین حساب این انضباط را مکانیکی می‌کند. شما فقط تصمیم می‌گیرید حد ضرر کجاست و چند درصد ریسک می‌کنید؛ بقیه حساب است. منطق کامل این روش در درس مدیریت سرمایه در فیوچرز آمده است.
ورودی‌های ماشین حساب
| ورودی | معنی | نکتهٔ عملی |
|---|---|---|
| جهت معامله | خرید (Long) یا فروش (Short) | حد ضرر لانگ باید زیر ورود و حد ضرر شورت بالای ورود باشد، وگرنه نتیجه‌ای نمایش داده نمی‌شود |
| موجودی حساب (تتر) | سرمایه‌ای که برای معامله کنار گذاشته‌اید | پیش‌فرض 1,000 است؛ عدد واقعی خودتان را بگذارید |
| ریسک هر معامله (%) | درصدی از موجودی که حاضرید در این معامله از دست بدهید | پیش‌فرض 1 است؛ یعنی 1%، نه 0.01 |
| قیمت ورود | قیمتی که سفارش در آن اجرا می‌شود | برای سفارش مارکت، قیمت فعلی به‌اضافهٔ کمی لغزش را در نظر بگیرید |
| حد ضرر | قیمتی که در آن از معامله خارج می‌شوید | از روی ساختار بازار، نه از روی مبلغی که دوست دارید |
| هدف سود (اختیاری) | قیمت خروج با سود | فقط برای محاسبهٔ نسبت ریسک به بازده لازم است |
| اهرم | اهرمی که در صرافی انتخاب می‌کنید | پیش‌فرض 10 است؛ روی مبلغ ریسک اثری ندارد |
ورودی‌ها را می‌توانید با ارقام فارسی یا انگلیسی بنویسید؛ ابزار هر دو را می‌خواند.
خروجی‌ها و فرمول پشت هر کدام
| خروجی | فرمول | چه می‌گوید |
|---|---|---|
| حداکثر ضرر | موجودی × درصد ریسک | مبلغی که اگر حد ضرر بخورد از دست می‌رود، بدون کارمزد |
| اندازهٔ پوزیشن | حداکثر ضرر ÷ فاصلهٔ ورود تا حد ضرر | مقدار کوینی که باید سفارش بدهید |
| مارجین لازم | (اندازهٔ پوزیشن × قیمت ورود) ÷ اهرم | مبلغی که از موجودی شما قفل می‌شود |
| قیمت لیکوئید | لانگ: ورود × (1 − 1/اهرم + 0.004)؛ شورت: ورود × (1 + 1/اهرم − 0.004) | برآورد قیمتی که صرافی پوزیشن را به‌اجبار می‌بندد |
| نسبت ریسک به بازده | فاصلهٔ ورود تا هدف ÷ فاصلهٔ ورود تا حد ضرر | به ازای هر واحد ریسک، چند واحد سود هدف گرفته‌اید |
فرمول لیکوئید، فرمول تقریبی حالت ایزوله با مارجین نگهداری ثابت 0.4% و بدون کارمزد است. توضیح کامل و فرم دقیق‌تر آن را در درس لیکوئید شدن و قیمت لیکوئیدیشن ببینید.
مثال کامل: لانگ بیت‌کوین
مثال 1 — لانگ بیت‌کوین با اهرم 10x
- ورودی‌ها: لانگ، موجودی 1,000 تتر، ریسک 1%، ورود 60,000، حد ضرر 58,800، هدف 62,400، اهرم 10
- حداکثر ضرر: 1,000 × 1% = 10 تتر
- فاصلهٔ ورود تا حد ضرر: 60,000 − 58,800 = 1,200 (یعنی 2%)
- اندازهٔ پوزیشن: 10 ÷ 1,200 = 0.0083 بیت‌کوین (دقیق‌تر 0.008333)
- ارزش پوزیشن: 0.008333 × 60,000 = حدود 500 تتر
- مارجین لازم: 500 ÷ 10 = 50 تتر
- قیمت لیکوئید: 60,000 × (1 − 0.1 + 0.004) = 54,240
- نسبت ریسک به بازده: (62,400 − 60,000) ÷ 1,200 = 2
- سود در صورت رسیدن به هدف: 0.008333 × 2,400 = حدود 20 تتر
این معامله سالم است: لیکوئید (54,240) خیلی پایین‌تر از حد ضرر (58,800) است و ضرر احتمالی 1% حساب است. توجه کنید که ارزش پوزیشن فقط 500 تتر است، یعنی نصف موجودی؛ «یک درصد ریسک» به معنی «یک درصد حجم» نیست.
مثال دوم: وقتی اهرم حد ضرر را بی‌اثر می‌کند
مثال 2 — همان معامله با اهرم 50x
- همهٔ ورودی‌ها مثل مثال 1، فقط اهرم 50
- اندازهٔ پوزیشن و حداکثر ضرر تغییری نمی‌کنند: 0.008333 بیت‌کوین و 10 تتر
- مارجین لازم: 500 ÷ 50 = 10 تتر
- قیمت لیکوئید: 60,000 × (1 − 0.02 + 0.004) = 59,040
- حد ضرر 58,800 است، یعنی پایین‌تر از قیمت لیکوئید
قیمت در مسیر سقوط اول به 59,040 می‌رسد و پوزیشن لیکوئید می‌شود؛ هیچ‌وقت به حد ضرر 58,800 نمی‌رسد. ماشین حساب در این حالت خطا نمی‌دهد، فقط عدد را نشان می‌دهد. این وظیفهٔ شماست که هر بار دو عدد «حد ضرر» و «قیمت لیکوئید» را کنار هم بگذارید:
- در لانگ: قیمت لیکوئید باید به‌وضوح پایین‌تر از حد ضرر باشد.
- در شورت: قیمت لیکوئید باید به‌وضوح بالاتر از حد ضرر باشد.
قاعدهٔ سرانگشتی: فاصلهٔ ورود تا لیکوئید دست‌کم دو برابر فاصلهٔ ورود تا حد ضرر باشد. در مثال 1 این نسبت 9.6% به 2% است، یعنی حدود 4.8 برابر.
مثال سوم: شورت اتریوم با حساب کوچک
مثال 3 — شورت اتریوم با اهرم 5x
- ورودی‌ها: شورت، موجودی 500 تتر، ریسک 2%، ورود 2,500، حد ضرر 2,560، هدف 2,380، اهرم 5
- حداکثر ضرر: 500 × 2% = 10 تتر
- فاصلهٔ ورود تا حد ضرر: 60 (یعنی 2.4%)
- اندازهٔ پوزیشن: 10 ÷ 60 = حدود 0.1667 اتریوم
- ارزش پوزیشن: 0.1667 × 2,500 = حدود 416.7 تتر
- مارجین لازم: 416.7 ÷ 5 = حدود 83.3 تتر
- قیمت لیکوئید: 2,500 × (1 + 0.2 − 0.004) = 2,990
- نسبت ریسک به بازده: 120 ÷ 60 = 2
لیکوئید (2,990) خیلی بالاتر از حد ضرر (2,560) است، پس ساختار معامله درست است. نکتهٔ این مثال: با حساب کوچک‌تر و ریسک 2%، مبلغ ریسک همان 10 تتر شد؛ اما 2% ریسک یعنی پنج ضرر پیاپی حدود 9.6% حساب را می‌برد. درصد ریسک را با توجه به اینکه چند ضرر پشت سر هم را می‌توانید تحمل کنید انتخاب کنید.
از عدد ماشین حساب تا سفارش در صرافی
اندازهٔ پوزیشن را ماشین حساب به واحد کوین می‌دهد. فرم سفارش صرافی‌ها ممکن است حجم را به سه شکل بخواهد:
- به واحد کوین: همان عدد اندازهٔ پوزیشن را وارد کنید، با گرد کردن به پایین تا حداقل گام مجاز.
- به ارزش تتری: اندازهٔ پوزیشن × قیمت ورود؛ در مثال 1 حدود 500 تتر.
- به تعداد قرارداد: اندازهٔ پوزیشن ÷ اندازهٔ هر قرارداد. اندازهٔ قرارداد در هر نماد فرق دارد و در مشخصات قرارداد همان صرافی نوشته شده است.
در پنل ال‌بانک و اوربیت واحد حجم کنار فیلد سفارش نوشته شده است؛ قبل از ثبت، واحد را چک کنید. اشتباه گرفتن «تتر» با «کوین» می‌تواند پوزیشن را ده‌ها برابر بزرگ‌تر از برنامه کند. بعد از ثبت سفارش، قیمت لیکوئیدی را که صرافی کنار پوزیشن نشان می‌دهد با عدد ماشین حساب مقایسه کنید؛ اگر فاصلهٔ زیادی دارند، یعنی اهرم، حالت مارجین یا حجم را اشتباه وارد کرده‌اید.
برای ثبت‌نام در صرافی از لینک‌های ثبت‌نام ال‌بانک و ثبت‌نام اوربیت استفاده کنید و مقایسهٔ آن‌ها را در صفحهٔ صرافی‌ها ببینید.
آنچه ماشین حساب حساب نمی‌کند
یک ابزار خوب باید محدودیتش را هم بگوید. این موارد در خروجی‌ها نیستند:
- کارمزد: حداکثر ضرر بدون کارمزد است. اگر کارمزد تیکر را 0.06% هر طرف فرض کنیم (عدد فرضی؛ عدد واقعی را در جدول کارمزد صرافی ببینید)، در مثال 1 کارمزد رفت و برگشت 500 × 0.06% × 2 = 0.6 تتر است و ضرر واقعی حدود 10.6 تتر می‌شود.
- لغزش قیمت: حد ضرر معمولاً با سفارش مارکت اجرا می‌شود و در بازار سریع ممکن است کمی بدتر از قیمت استاپ پر شود. درس اسلیپیج را ببینید.
- فاندینگ: اگر پوزیشن را از چند دورهٔ فاندینگ عبور دهید، فاندینگ می‌تواند هزینه یا درآمد اضافه باشد. نرخ لحظه‌ای را در فاندینگ ریت ببینید.
- حالت کراس: قیمت لیکوئید با فرمول ایزوله حساب می‌شود. در کراس، لیکوئید به کل موجودی و پوزیشن‌های دیگر بستگی دارد.
- پله‌های مارجین نگهداری: برای پوزیشن‌های بزرگ، مارجین نگهداری واقعی بیشتر از 0.4% است و لیکوئید نزدیک‌تر.
برای جبران سادهٔ کارمزد و لغزش، درصد ریسک را کمی کمتر از سقف واقعی‌تان وارد کنید؛ مثلاً اگر سقف شما 1% است، 0.9% وارد کنید.
صفحه‌های جداگانهٔ هر نماد
علاوه بر صفحهٔ اصلی، برای نمادهایی که تریدیار رویشان معاملهٔ ثبت‌شده دارد صفحهٔ جداگانه وجود دارد؛ مثلاً ماشین حساب فیوچرز بیت‌کوین. این صفحه‌ها همان ابزار را دارند، به‌اضافهٔ کارنامهٔ واقعی همان نماد همراه با تعداد معامله‌ها، تا عدد بدون مخرج نبینید. کارنامهٔ کامل همهٔ معامله‌ها در صفحهٔ شفافیت است.
روال پنج‌دقیقه‌ای قبل از هر معامله
- روی نمودار نقطهٔ ورود و حد ضرر را مشخص کنید؛ برای فاصلهٔ استاپ می‌توانید از ATR کمک بگیرید.
- در ماشین حساب جهت، موجودی، درصد ریسک، ورود، حد ضرر و هدف را وارد کنید.
- اگر نسبت ریسک به بازده کمتر از چیزی است که استراتژی‌تان لازم دارد، معامله را رد کنید. درس نسبت R:R را ببینید.
- اهرم را طوری انتخاب کنید که لیکوئید دست‌کم دو برابر فاصلهٔ استاپ دور باشد.
- سفارش را با همان حجم ثبت کنید و حد ضرر را همان لحظه روی صرافی بگذارید.
- معامله را در دفتر معاملات ثبت کنید تا بعد از چند ده معامله، نرخ برد واقعی خودتان را بدانید.
نکته‌های مخصوص کاربر ایرانی
- حساب را به تتر نگه دارید، تصمیم را به تومان بسنجید. ماشین حساب به تتر حساب می‌کند. اگر حداکثر ضرر را با نرخ روز تتر به تومان تبدیل کنید، حس واقعی‌تری از مبلغ ریسک پیدا می‌کنید.
- «موجودی» را واقع‌بینانه وارد کنید. اگر فقط بخشی از سرمایه را به صرافی خارجی منتقل کرده‌اید، موجودی همان بخش است، نه کل دارایی. این‌طوری ریسک تحریم و محدودیت حساب هم کنترل‌شده‌تر می‌ماند.
- قطعی اینترنت را در طراحی بگنجانید. حد ضرری که در ماشین حساب وارد کرده‌اید فقط وقتی معنا دارد که روی صرافی ثبت شده باشد. حد ضرر ذهنی در زمان قطعی اینترنت کار نمی‌کند.
اشتباه‌های رایج
- وارد کردن حد ضرر در سمت اشتباه. حد ضرر لانگ بالای ورود یا حد ضرر شورت زیر ورود، معامله نیست و ابزار نتیجه‌ای نشان نمی‌دهد.
- نوشتن 0.01 به‌جای 1 در درصد ریسک. 0.01 یعنی یک‌صدم درصد و پوزیشنی صد برابر کوچک‌تر از برنامه.
- نگاه نکردن به قیمت لیکوئید. مثال 2 نشان داد اهرم بالا می‌تواند حد ضرر را بی‌اثر کند.
- عوض کردن حد ضرر بعد از دیدن اندازهٔ پوزیشن. اگر پوزیشن «کوچک» به نظر می‌رسد، حد ضرر را به ورود نزدیک نکنید تا حجم بزرگ شود. حد ضرر از ساختار بازار می‌آید؛ اگر فاصله‌اش زیاد است، حجم کوچک درست است.
- فراموش کردن کارمزد در معامله‌های با استاپ خیلی نزدیک. وقتی فاصلهٔ استاپ 0.3% است، کارمزد رفت و برگشت می‌تواند بخش بزرگی از ریسک باشد.
هشدار ریسک: ماشین حساب ابزار برآورد است، نه تضمین. قیمت لیکوئید دقیق را صرافی تعیین می‌کند و معامله با اهرم می‌تواند به از دست رفتن کل مارجین منجر شود. این درس آموزشی است و توصیهٔ مالی نیست؛ افشای ریسک را بخوانید.
سوالات رایج
ماشین حساب فیوچرز اندازهٔ پوزیشن را چطور حساب می‌کند؟
از ریسک به عقب: مبلغی که حاضرید از دست بدهید (موجودی × درصد ریسک) تقسیم بر فاصلهٔ قیمتی ورود تا حد ضرر. نتیجه مقدار کوینی است که اگر استاپ بخورد، دقیقاً همان مبلغ را از دست می‌دهید.
چرا با تغییر اهرم، اندازهٔ پوزیشن عوض نمی‌شود؟
چون ریسک را حد ضرر تعیین می‌کند، نه اهرم. اهرم فقط مارجین قفل‌شده و قیمت لیکوئید را تغییر می‌دهد. درس لوریج چیست همین را با مثال نشان می‌دهد.
قیمت لیکوئید ماشین حساب با پنل صرافی فرق دارد، کدام درست است؟
عدد پنل صرافی. ماشین حساب با مارجین نگهداری ثابت 0.4% و بدون کارمزد حساب می‌کند؛ صرافی پله‌های واقعی مارجین نگهداری، کارمزد و فاندینگ را هم لحاظ می‌کند.
برای حالت کراس هم می‌شود از این ماشین حساب استفاده کرد؟
برای اندازهٔ پوزیشن و حداکثر ضرر بله، چون این دو به حالت مارجین ربطی ندارند. قیمت لیکوئید اما با فرمول ایزوله حساب می‌شود و در کراس معمولاً دورتر است.
چند درصد ریسک در هر معامله منطقی است؟
ابزار عددی پیشنهاد نمی‌کند. بیشتر معامله‌گرهای محتاط بین 0.5% تا 2% کار می‌کنند. انتخاب به این بستگی دارد که چند ضرر پشت سر هم را می‌توانید تحمل کنید؛ جدول‌های این موضوع در درس مدیریت سرمایه در فیوچرز آمده است.
آیا اطلاعاتی که وارد می‌کنم جایی ذخیره می‌شود؟
ماشین حساب فقط در مرورگر شما حساب می‌کند. اگر می‌خواهید معامله‌ها را نگه دارید، از دفتر معاملات استفاده کنید که داده‌ها را روی همان مرورگر نگه می‌دارد.