پژوهش دانشگاه استنفورد: پالی‌مارکت زمینه دستکاری قیمت بیت کوین را فراهم می‌کند!

بازارهای پیش‌بینی در سال‌های اخیر به یکی از جذاب‌ترین بخش‌های صنعت کریپتو تبدیل شده‌اند؛ اما پژوهش جدیدی از دانشگاه استنفورد و دانشگاه مدیریت سنگاپور نشان می‌دهد طراحی برخی از این بازارها می‌تواند پیامدهای ناخواسته‌ای داشته باشد. محققان می‌گویند قراردادهای پیش‌بینی پنج‌دقیقه‌ای بیت کوین در پلتفرم پالی‌مارکت (Polymarket) به معامله‌گران حرفه‌ای انگیزه می‌دهد تا درست در لحظه تسویه قراردادها، با انجام معاملات بزرگ در بازار اسپات، قیمت بیت کوین را برای چند دقیقه جابه‌جا کنند؛ رفتاری که در نهایت به زیان کاربران عادی تمام می‌شود. در این پژوهش قراردادهایی بررسی شده که نتیجه آنها بر اساس بالاتر یا پایین‌تر بودن قیمت بیت کوین نسبت به یک سطح مشخص در بازه‌ای پنج‌دقیقه‌ای تعیین می‌شود. این قراردادها با استفاده از فید قیمتی چین لینک تسویه می‌شوند؛ موضوعی که به گفته پژوهشگران می‌تواند زمینه سوءاستفاده معامله‌گران بزرگ را فراهم کند. محققان با بررسی داده‌های معاملاتی پیش و پس از این قراردادها در جولای ۲۰۲۴ دریافتند حجم سفارشات در بازار اسپات بیت کوین درست در دقایق منتهی به زمان تسویه به شکل محسوسی افزایش پیدا می‌کند؛ اما این تغییرات معمولاً پایدار نیست و قیمت هم بلافاصله پس از پایان دوره تسویه به محدوده قبلی بازمی‌گردد. به باور پژوهشگران، این الگو با رفتارهایی که در دستکاری قیمت تسویه مشاهده می‌شود همخوانی دارد. در چنین شرایطی، معامله‌گران حرفه‌ای می‌توانند با جابه‌جایی موقت قیمت در لحظه تعیین نتیجه قرارداد، از پوزیشن‌های خود در بازار پیش‌بینی سود کسب کنند؛ در حالی که معامله‌گران عادی عملاً طرف مقابل این معاملات قرار می‌گیرند. برآوردهای این تحقیق نشان می‌دهد طی دوره مورد بررسی حدود ۱.۲۸ میلیون دلار از معامله‌گران عادی به سمت افرادی منتقل شده که توانسته‌اند از این سازوکار سوءاستفاده کنند. جالب اینکه محققان دریافتند تنها با افزایش مدت قراردادها از پنج دقیقه به ۱۵ دقیقه، این اثر تقریباً به طور کامل از بین می‌رود. آنها همچنین پیشنهاد می‌کنند به جای استفاده از قیمت یک لحظه مشخص، از میانگین قیمت در یک بازه زمانی استفاده شود تا انگیزه برای تاثیرگذاری بر قیمت کاهش یابد. پژوهشگران تأکید کرده‌اند نتایج این تحقیق به معنای آسیب‌پذیر بودن ذاتی بازارهای پیش‌بینی نیست؛ بلکه نشان می‌دهد طراحی نامناسب سازوکار تسویه می‌تواند زمینه سوءاستفاده را فراهم کند. اهمیت این یافته‌ها تنها به پالی‌مارکت یا بازار ارزهای دیجیتال محدود نمی‌شود. بورس‌های سنتی از جمله نزدک (Nasdaq) و سی‌بی‌اوئی (Cboe) نیز طی سال‌های اخیر به دنبال توسعه قراردادهای مبتنی بر رویدادها و تغییرات قیمت دارایی‌ها بوده‌اند. به همین دلیل، نحوه طراحی قراردادها و روش تسویه آنها به موضوعی مهم برای نهادهای مالی و رگولاتورها تبدیل شده است. پژوهشگران معتقدند اگر این موضوع مورد توجه قرار نگیرد، حتی بازارهای قانون‌گذاری‌شده نیز ممکن است با انگیزه‌های مشابه برای تاثیرگذاری بر قیمت دارایی‌ها روبه‌رو شوند. این پژوهش در شرایطی منتشر شده که بازارهای پیش‌بینی با رشد چشمگیری روبه‌رو هستند. تنها بازارهای مرتبط با جام جهانی ۲۰۲۶ میلیاردها دلار حجم معاملات ایجاد کرده‌اند و همین رشد سریع، توجه قانون‌گذاران آمریکایی را بیش از گذشته به این صنعت جلب کرده است.