هشدار بانکداران مرکزی درباره ریسک‌های هوش مصنوعی عاملی در امور مالی

بانکداران مرکزی از سراسر جهان نسبت به خطرات فزاینده هوش مصنوعی عاملی (Agentic AI) در سیستم‌های مالی هشدار جدی دادند. این سیستم‌های هوشمند، برخلاف مدل‌های سنتی، قادر به اتخاذ تصمیمات مستقل و اجرای زنجیره‌ای از اقدامات بدون نظارت مستقیم انسانی هستند؛ ویژگی‌ای که نهادهای نظارتی را نگران کرده است. اصلی‌ترین دغدغه مقامات بانکی، احتمال وقوع ریسک‌های سیستمیک ناشی از تصمیم‌گیری الگوریتمیک هماهنگ و سرعت بالای اجرا است. در شرایطی که هزاران عامل هوش مصنوعی به‌طور همزمان در بازارهای مالی عمل کنند، احتمال تشدید نوسانات، ایجاد حلقه‌های بازخورد منفی و حتی وقوع سقوط‌های لحظه‌ای (Flash Crash) به‌شکل چشمگیری افزایش می‌یابد. این هشدارها در حالی مطرح می‌شود که صنعت کریپتو و دیفای به‌طور فزاینده‌ای در حال ادغام ابزارهای هوش مصنوعی عاملی در پروتکل‌های معاملاتی و مدیریت دارایی خود هستند. ربات‌های معاملاتی پیشرفته، مدیران ریسک خودکار و سیستم‌های وام‌دهی مبتنی بر هوش مصنوعی، اکنون حجم قابل‌توجهی از جریان‌های سرمایه را در بازارهای غیرمتمرکز کنترل می‌کنند. مقامات نظارتی تأکید کردند که چارچوب‌های قانونی موجود برای نظارت بر این نوع سیستم‌ها کافی نیستند و باید قوانین جدیدی تدوین شود که شفافیت، قابلیت توضیح و مسئولیت‌پذیری این عوامل هوشمند را تضمین کند. همچنین خواستار ایجاد مکانیزم‌های توقف اضطراری و محدودیت‌های عملیاتی برای جلوگیری از تشدید بحران‌های احتمالی شدند. برای تریدرهای ایرانی و بازارهای کریپتو، این تحولات می‌تواند پیش‌درآمدی برای موج جدیدی از مقررات‌گذاری در حوزه ابزارهای معاملاتی خودکار و پروتکل‌های دیفای باشد. اگر نهادهای بین‌المللی مانند FSB یا BIS توصیه‌های الزام‌آور صادر کنند، صرافی‌های بزرگ و پروتکل‌های دیفای مجبور به بازنگری اساسی در سیستم‌های هوش مصنوعی خود خواهند شد.