سازمان ثبت احوال کشور از طراحی نسل جدید کارتهای ملی هوشمند با استفاده از فناوریهایی مانند بلاکچین و هوش مصنوعی خبر داده است. این کارتها قرار است با حذف تراشههای فیزیکی و استفاده از زیرساختهای احراز هویت آنلاین، امنیت اطلاعات شهروندان را افزایش دهند.
محمد جمالو، رئیس سازمان ثبت احوال کشور، اعلام کرد نسل جدید کارتهای ملی هوشمند تا بهار 1406 وارد چرخه توزیع و بهرهبرداری خواهد شد. به گفته او، در این طرح از فناوریهای نوین برای افزایش امنیت اطلاعات هویتی و تسهیل ارائه خدمات استفاده شده است؛ بهطوریکه شهروندان دیگر برای دریافت خدمات از دستگاههای اجرایی و بانکی نیازی به ارائه کپی فیزیکی مدارک هویتی نخواهند داشت.
به گفته جمالو، هوش مصنوعی و بلاکچین از فناوریهای مورد استفاده در نسل جدید کارتهای ملی هستند. هدف از بهکارگیری این فناوریها، ارتقای امنیت اطلاعات هویتی و ایجاد زیرساختی برای احراز هویت آنلاین و ارائه خدمات بدون نیاز به کپی مدارک است.
در طراحی جدید، تراشه فیزیکی کارت حذف شده و یک کد QR رمزگذاریشده جای آن را میگیرد. این کد با استفاده از زوجکلیدهای مشخص، امکان ارتباط با زیرساختهای آنلاین و استعلام اطلاعات هویتی را فراهم میکند.
فرایند احراز هویت نیز قرار است با ترکیبی از هوش مصنوعی و کدهای یکبارمصرف (OTP) ارسالشده از طریق پیامک انجام شود. به این ترتیب، برخلاف روش فعلی که احراز هویت عمدتاً با مشاهده تصویر روی کارت صورت میگیرد، در نسل جدید اطلاعات بهصورت آنلاین بررسی خواهد شد.
جمالو تأکید کرد نمیتوان احتمال جعل را در مورد هیچ کارتی به صفر رساند، اما ترکیب قابلیتهای امنیتی جدید میتواند سطح حفاظت از اطلاعات شهروندان را افزایش دهد.
یکی از اهداف اصلی این طرح، حذف نیاز به ارائه کپی مدارک هویتی در فرایندهای اداری و بانکی است. بر اساس توضیحات رئیس سازمان ثبت احوال، شهروندان با ارائه کارت ملی به دستگاه خدمترسان، میتوانند فرایند احراز هویت را آغاز کنند.
در این فرایند، پس از اسکن کد QR کارت و آغاز تبادل اطلاعات، پیامکی برای شهروند ارسال میشود تا اجازه ارائه اطلاعات هویتی به دستگاه مشخص را تأیید کند. اطلاعات تنها پس از تأیید شهروند در اختیار آن دستگاه قرار میگیرد.
این زیرساخت به دستگاههای ریدر اختصاصی نیاز ندارد و با دوربینهای ساده یا اسکنرهای استاندارد قابل استفاده خواهد بود.
طبق اعلام سازمان ثبت احوال، نسل جدید کارتهای ملی هوشمند تا بهار 1406 وارد چرخه توزیع میشود. تعویض کارتها ابتدا برای افرادی در اولویت قرار میگیرد که اعتبار کارت ملی آنها به پایان رسیده است.
جمالو همچنین اعلام کرد در صورت تکمیل زیرساختها و همکاری دستگاههای مرتبط، پیشبینی میشود صدور و تحویل کارتهای جدید در کمتر از 20 روز کاری انجام شود.
کارتهای ملی هوشمندی که اعتبار آنها تا پایان اسفند 1405 به پایان میرسد نیز طبق اعلام رئیس سازمان ثبت احوال، تا پایان همان سال معتبر خواهند بود.