یک چالش یکهفتهای برنامهنویسی توانست هزینه محاسباتی تراکنشهای مقاوم در برابر کوانتوم بیت کوین را از حدود 320 دلار به 66 تا 67 دلار کاهش دهد. توسعهدهندگان با کمک ابزارهای کدنویسی هوش مصنوعی سرعت پردازش را روی سختافزار یکسان حدود 6 برابر افزایش دادند.
این دستاورد حاصل چالش بهینهسازی «بیت کوین مقاوم در برابر کوانتوم» است که توسط استارکور (StarkWare) برگزار شد. این روش یک راهکار آزمایشی برای مقابله با تهدید احتمالی رایانههای کوانتومی در آینده است و برای اجرا به تغییر قوانین اجماع یا سافتفورک بیت کوین نیاز ندارد.
بیت کوین مقاوم در برابر کوانتوم دقیقاً از چه چیزی محافظت میکند؟
بیت کوین مقاوم در برابر کوانتوم (QSB) از رمزنگاری مبتنی بر هش استفاده میکند تا بیت کوینهای واجد شرایط را تحت قوانین فعلی شبکه جابهجا کند. هدف آن مقابله با سناریویی است که در آن یک رایانه کوانتومی قدرتمند بتواند از کلید عمومی افشاشده، کلید خصوصی را استخراج کرده و داراییها را خرج کند.
چنین رایانهای هنوز وجود ندارد، اما توسعهدهندگان این تهدید را یک ریسک بلندمدت میدانند. استارکور در تاریخ 26 آگوست نخستین تراکنش QSB را روی شبکه اصلی بیت کوین از طریق سرویس اسلیپاستریم (Slipstream) شرکت مارا (MARA) استخراج کرد. اجرای این تراکنش حدود 3100 ساعت پردازش GPU و تقریباً 320 دلار هزینه محاسباتی داشت.
این هزینه، کاربرد عملی روش را محدود میکرد. استارکور در 16 سپتامبر چالش بهینهسازی QSB را با همکاری یوکان ریسرچ (Yukon Research) و ایگن لبز (Eigen Labs) آغاز کرد و بیش از 20 هزار دلار جایزه برای آن در نظر گرفت.
شرکتکنندگان روی دو بخش محاسباتی اصلی کار کردند: جستوجو برای یافتن تعهد تراکنش معتبر و انتخاب ترکیب مناسب اجزای تراکنش. در مجموع 62 راهکار پذیرفته شد که بسیاری از آنها با کمک ابزارهای هوش مصنوعی توسعه یافته بودند. این راهکارها سرعت پردازش را روی سختافزار یکسان حدود 6 برابر افزایش دادند.
آزمایش روی کارت گرافیک RTX 4090 نشان داد سرعت جستوجو از حدود 146 میلیون گزینه تایید شده در ثانیه به بیش از 880 میلیون گزینه رسید. در نتیجه، برآورد هزینه محاسباتی از 320 دلار به حدود 66 تا 67 دلار کاهش یافت.
با این حال، این هزینه پایینتر هنوز در یک تراکنش استخراجشده دوم بهصورت عملی آزمایش نشده است. همچنین رقم مذکور فقط هزینه پردازش GPU را شامل میشود و کارمزد شبکه در آن لحاظ نشده است.
آیا دفاع گستردهتر بیت کوین در برابر تهدید کوانتومی همپای این پیشرفت است؟
چالش استارکور بخشی از تلاش گستردهتر صنعت برای آمادهسازی در برابر تهدید رایانش کوانتومی است. موسسه ملی استانداردها و فناوری آمریکا (NIST) در آگوست سال 2024 استانداردهای رسمی رمزنگاری پساکوانتومی را نهایی کرد و ضربالاجل 2035 را برای مهاجرت سازمانهای فدرال تعیین کرد.
در مارس 2026 نیز پژوهشی از گوگل کوانتوم ایآی (Google Quantum AI) برآورد تعداد کیوبیتهای لازم برای شکستن رمزنگاری بیت کوین را حدود 20 برابر کاهش داد؛ تغییری که برخی برآوردها درباره زمانبندی این تهدید را از چند دهه به اوایل دهه 2030 نزدیک کرد.
جامعه توسعهدهندگان بیت کوین نیز بهطور جداگانه با پیشنهاد BIP-360 برای ایجاد آدرسهای مقاوم در برابر کوانتوم واکنش نشان داده است. با این حال، درباره سرعت لازم برای تغییر رمزنگاری بیت کوین اتفاقنظر وجود ندارد. دن بونه (Dan Boneh)، رمزنگار دانشگاه استنفورد و یکی از نویسندگان پژوهش گوگل، هشدار داده که یک انتقال عجولانه ممکن است پیش از حمله کوانتومی، خطر ایجاد یک باگ فاجعهبار را افزایش دهد.
در این میان، دستاورد استارکور یک ابزار اضطراری و محدود برای کاهش ریسک احتمالی آینده محسوب میشود، در حالی که بحث درباره تغییرات گستردهتر در زیرساخت رمزنگاری بیت کوین ادامه دارد.