رونق سرمایهگذاری در هوش مصنوعی به یکی از بزرگترین موجهای هزینهکرد در تاریخ فناوری تبدیل شده، اما یک بررسی جدید هشدار میدهد اگر این سرمایهگذاریها به رشد بهرهوری مورد انتظار منجر نشوند، ترکیدن حباب هوش مصنوعی میتواند خسارت گستردهای برای بازارهای مالی به همراه داشته باشد. بر اساس این بررسی، شرکتهای بزرگ فناوری برای آنکه تا سال 2030 از سرمایهگذاریهای خود سربهسر شوند، باید بهرهوری خود را 2.7 برابر کنند.
به گزارش ، جسیکا واچتر، استاد امور مالی دانشگاه وارتون و اقتصاددان ارشد پیشین کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC)، برآورد کرده که آلفابت (Alphabet)، مایکروسافت (Microsoft)، آمازون (Amazon)، متا (Meta) و اوراکل (Oracle) تا سال 2027 نزدیک به 1.1 تریلیون دلار برای مراکز داده هزینه خواهند کرد. این محاسبات هزینه سرمایه، بازده 15 درصدی و استهلاک زیرساختها را نیز در نظر گرفته است.
اگر حباب هوش مصنوعی بترکد، چه اتفاقی میافتد؟
واچتر و همکارش معتقدند شرکتهای بزرگ فناوری برای توجیه اقتصادی این هزینهها به رشد 2.7 برابری بهرهوری تا سال 2030 نیاز دارند. در صورت تحقق نیافتن این رشد، حجم عظیم سرمایه صرفشده برای زیرساختهای هوش مصنوعی میتواند به تخصیص نادرست سرمایه در مقیاسی بیسابقه منجر شود. واچتر این وضعیت را «بزرگترین تخصیص نادرست سرمایه در تاریخ» توصیف کرده است.
نشانههایی از فشار این سرمایهگذاریها بر وضعیت مالی شرکتها نیز دیده میشود. آلفابت در سهماهه گذشته با کسری 5.9 میلیارد دلاری در جریان نقدی آزاد مواجه شد؛ اتفاقی که برای نخستین بار از زمان ورود این شرکت به بازار سهام در سال 2004 رخ داده است.
بدهی، ریسک حباب هوش مصنوعی را به بازار منتقل میکند
مشکل احتمالی فقط به شرکتهای فناوری محدود نمیشود. مورگان استنلی برآورد کرده است بیش از نیمی از 2.9 تریلیون دلار هزینه برنامهریزیشده برای مراکز داده تا سال 2028 از طریق منابع مالی خارجی تأمین خواهد شد. به این ترتیب، در صورت افت بازده سرمایهگذاریهای هوش مصنوعی، بخشی از ریسک میتواند به بازار اعتبار و سرمایهگذاران منتقل شود.
در یکی از نمونهها، متا 80 درصد از سهام مرکز داده Hyperion در لوئیزیانا را به شرکت اعتبار خصوصی بلو اول کپیتال (Blue Owl Capital) منتقل کرده است. استین فن نویونبورخ، استاد مدرسه کسبوکار کلمبیا، هشدار داده که چنین بدهیهایی از طریق صندوقهای بازنشستگی و ابزارهای اعتبار خصوصی به بخشهای بیشتری از بازار مالی راه پیدا میکنند.
گری گنسلر، رئیس پیشین SEC و استاد مدرسه مدیریت اسلون دانشگاه MIT نیز معتقد است این موج سرمایهگذاری در نهایت با یک دوره عقبنشینی مواجه خواهد شد، هرچند زمان آن مشخص نیست اما او این وضعیت را «یک شرطبندی مشترک بازار سرمایه و اقتصاد» توصیف کرده است.
در بازار رمزارزها نیز آرتور هیز، استراتژیست بازار، سناریویی متفاوت را مطرح کرده است. او معتقد است در صورت وقوع بحران اعتباری ناشی از حباب هوش مصنوعی، فدرال رزرو ممکن است برای مقابله با پیامدهای آن نقدینگی بیشتری وارد اقتصاد کند؛ سناریویی که از نگاه هیز میتواند قیمت بیت کوین را به یک میلیون دلار برساند.
با این حال، اینکه این حباب چگونه و چه زمانی ممکن است تخلیه شود، مشخص نیست. مسئله اصلی در این میان آن است که آیا رشد بهرهوری ناشی از هوش مصنوعی میتواند با حجم عظیم سرمایهگذاری انجامشده در زیرساختهای آن همگام شود یا خیر