ایلان ماسک از جهش بزرگ هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ خبر داد: وارد فاز «سونامی مافوق‌صوت» شده‌ایم

ایلان ماسک معتقد است رشد هوش مصنوعی وارد مرحله‌ای کاملاً جدید شده و سرعت پیشرفت آن دیگر با روندهای گذشته قابل مقایسه نیست. او در تازه‌ترین اظهارنظر خود، مسیر توسعه این فناوری را به یک «سونامی مافوق‌صوت» تشبیه کرده و با انتشار نموداری مدعی شده است که پس از یک دوره رکود و تردید، از ابتدای سال ۲۰۲۶ روند پیشرفت هوش مصنوعی به‌طور محسوسی شتاب گرفته است. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که رقابت میان شرکت‌های بزرگ فعال در حوزه هوش مصنوعی وارد مرحله‌ای تازه شده و همزمان، اختلاف نظر درباره زمان دستیابی به هوش مصنوعی عمومی (AGI) همچنان ادامه دارد. ماسک معتقد است این تحول بسیار نزدیک است، اما بسیاری از متخصصان چنین دیدگاهی را خوش‌بینانه می‌دانند. ماسک روز دوشنبه با انتشار نموداری در شبکه اجتماعی ایکس (X)، روند پیشرفت هوش مصنوعی از سال ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ را به تصویر کشید. این نمودار نشان می‌دهد که پس از افت انتظارات بازار در اواخر سال ۲۰۲۴، از ابتدای سال ۲۰۲۶ سرعت توسعه مدل‌های هوش مصنوعی به شکل چشمگیری افزایش یافته است. آن دوره با انتشار گزارش‌هایی درباره عملکرد نه‌چندان متفاوت مدل جدید شرکت اوپن‌ای‌آی (OpenAI) با نام Orion نسبت به GPT-4 همراه بود؛ موضوعی که باعث شد برخی تحلیلگران بگویند توسعه هوش مصنوعی بالاخره به سقف خودش رسیده است. با این حال، سم آلتمن (Sam Altman)، مدیرعامل اوپن‌ای‌آی، آن زمان این ادعا را رد کرد و تأکید داشت که چنین محدودیتی وجود ندارد. اظهارات ماسک همزمان با انتشار نتایج جدید ارزیابی مدل‌های هوش مصنوعی مطرح شده است. مدل گروک 4.5 که توسط شرکت ایکس‌ای‌آی (xAI) توسعه یافته، اخیراً در یکی از بنچمارک‌های مستقل عملکرد ایجنت‌های هوش مصنوعی، از نظر سرعت و هزینه، عملکرد بهتری نسبت به برخی رقبای خود ثبت کرده است. ماسک همچنین اعلام کرده داده‌های مهندسی شرکت اسپیس‌ایکس (SpaceX)، به‌جز اطلاعاتی که تحت محدودیت‌های صادراتی آمریکا قرار دارند، در آموزش نسخه‌های آینده گروک استفاده خواهد شد. به گفته او، هدف از این اقدام افزایش توانایی مدل در تحلیل مسائل پیچیده دنیای واقعی است؛ حوزه‌ای که داده‌های صرفاً متنی در آن محدودیت دارند. در همین حال، ماسک اخیراً موضع خود درباره شرکت آنتروپیک (Anthropic) را نیز تغییر داده و برخلاف انتقادهای گذشته، این شرکت را «رهبر فعلی صنعت» توصیف کرده است؛ تغییری که نشان می‌دهد رقابت میان آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی بیش از گذشته فشرده شده است. تشبیه جدید ماسک به «سونامی مافوق‌صوت» ادامه دیدگاهی است که او از ابتدای سال جاری میلادی بارها مطرح کرده است. ماسک پیش‌تر گفته بود هوش مصنوعی عمومی می‌تواند پیش از پایان سال ۲۰۲۶ از توانایی ذهنی یک انسان فراتر برود و حتی طی پنج سال آینده مجموع توانایی شناختی تمام انسان‌ها را پشت سر بگذارد. او این تحول را از یک سو فرصتی تاریخی برای افزایش رفاه و بهره‌وری اقتصادی می‌داند و از سوی دیگر هشدار می‌دهد که در صورت نبود کنترل کافی، هوش مصنوعی می‌تواند به تهدیدی جدی برای بشر تبدیل شود. با این حال، همه کارشناسان با این پیش‌بینی موافق نیستند. جفری هینتون (Geoffrey Hinton)، از پیشگامان شناخته‌شده حوزه هوش مصنوعی، معتقد است دستیابی به AGI ممکن است هنوز تا دو دهه دیگر زمان ببرد؛ برآوردی که فاصله زیادی با پیش‌بینی‌های ماسک دارد. در مقابل، برخی چهره‌های این صنعت از جمله بن گورتزل (Ben Goertzel)، مدیرعامل آرتیفیشال سوپراینتلیجنس الاینس، باور دارند توانایی سیستم‌های پیشرفته هوش مصنوعی با سرعت زیادی در حال افزایش است و در برخی حوزه‌ها به سطحی قابل مقایسه با توانمندی دولت‌ها رسیده است.