جیم پالسن (Jim Paulsen)، استراتژیست باتجربه بازار، میگوید بازار سهام ایالات متحده بیشترِ فضایی را که بهطور سنتی برای رشد به آن متکی است مصرف کرده است؛ حتی در شرایطی که کاهش شتاب رشدِ بازار در حال فشار آوردن بر ارزشگذاریهای بیسابقه است.
پالسن که اقتصاددانی باسابقه است و سالها بهعنوان استراتژیست ارشد سرمایهگذاری در گروه لوتولد (Leuthold Group) فعالیت کرده، این موضوع را در برنامه «Closing Bell Overtime» شبکه CNBC مطرح کرد. او اشاره کرد که سود شرکتها، ارزشگذاریها و موقعیتیابی سرمایهگذاران همگی در نزدیکی حدهای نهایی (اکستریمهای) تاریخی قرار دارند.
پالسن در ماه جولای گفت که سطح قیمت شاخص S&P 500 حدود 60 درصد بالاتر از خط روندِ پس از جنگ جهانی دومِ آن قرار دارد. این سطح تاکنون تنها یک بار و آن هم در نزدیکی اوج حباب داتکام (Dot-com bubble) مشاهده شده است.
درآمدهای 12 ماهه گذشته (Trailing 12-month earnings) نیز 60 درصد بالاتر از خط روندِ خود هستند. پالسن این رقم را یک رکورد خواند که حتی از اوج چرخههای قبلی مانند دوران داتکام نیز فراتر رفته است.
حاشیههای سود شرکتها و هزینههای سرمایهگذاری غیرمسکونی در مقایسه با تولید ناخالص داخلی (GDP) نیز به بالاترین حد خود رسیدهاند. به گفته پالسن، برآورد درآمدهای آتی (Forward earnings) در مقایسه با سودهای گذشته نیز بهطور غیرمعمولی بالا بوده است. این معیار در دادههایی که به سال 1990 بازمیگردد، به محدوده رکوردهای تاریخی نزدیک میشود.
پالسن بیان کرد که اگرچه همه بخشهای ارزشگذاریها در سطح رکورد نیستند، اما بر اساس بیشتر معیارها، به لحاظ تاریخی همچنان در سطح بسیار بالایی باقی ماندهاند. او افزود که میزان درگیری (Exposure) خانوارها در بازار سهام بهعنوان سهمی از داراییهای مالیشان، در یک رکورد بالا قرار دارد. از سوی دیگر، داراییهای نقدی نسبت به ارزش بازار، نزدیک به پایینترین حد خود هستند.
پالسن فضای کلی بازار را بیش از حد خوشبینانه و بیخیال (Complacent) خواند، زیرا سرمایهگذاران عادت کردهاند که در هر افت قیمتی سهام بخرند (Buy the dip). او گفت:
هیچکس دیگر نگران رکود اقتصادی نیست، مایکل، چون ما 16 سال است که رکود نداشتهایم.
پالسن به دادههای ضعیفترِ اقتصادی از جمله ارقام اخیر اشتغال بخش خصوصی (ADP)، خردهفروشی ضعیفتر و رکود در فعالیتهای بخش مسکن اشاره کرد. او به «شاخص غافلگیری اقتصادی آمریکا متعلق به سیتیگروپ» (Citigroup U.S. Economic Surprise Index) اشاره کرد که دادههای اقتصادیِ منتشر شده را با پیشبینیها مقایسه میکند. این معیار در هفتههای اخیر از 60 به 25 کاهش یافته است.
پالسن هشدار داد که کاهش نرخ بهره ممکن است بهجای ایجاد رالی صعودی که معمولاً سرمایهگذاران انتظار دارند، با کاهش قیمت سهام همزمان شود. این خطر زمانی بیشتر میشود که کاهش نرخها ناشی از ضعف در رشد اقتصادی باشد تا کاهش تورم.
او همچنین به دلار اشاره کرد. در شرایط واقعی، دلار همچنان در محدوده 8 درصدیِ بالاترین رکورد تاریخی خود است که در سال 1970 ثبت شده بود.
وی در ادامه، ترسهای مربوط به برنامه بازخرید اوراق قرضه خزانهداری را که پیشتر توسط استنلی دراکنمیلر (سرمایهگذار میلیاردر) مورد انتقاد قرار گرفته بود، کماهمیت جلوه داد. پالسن تحرکات اخیر در بازدهی اوراق را بیشتر نویز خواند تا یک مسئله اساسی.
پالسن افزود که قیمت نفت نیز در حال وارد کردن فشار بیشتری بر سیستم اقتصادی است. این فشار هم بر حاشیههای سود شرکتها و هم بر قدرت خرید خانوارها سنگینی میکند.
اینکه آیا این کاهش شتاب رشد در نهایت به یک اصلاح و عقبنشینیِ کامل (Pullback) تبدیل خواهد شد یا خیر، هنوز نامشخص است. بخش زیادی از این موضوع ممکن است به این بستگی داشته باشد که دادههای بنیادینِ اقتصاد در هفتههای آینده با چه سرعتی به وخامت ادامه دهند.