سولانا گامی بزرگ برای افزایش چشمگیر سرعت شبکه برداشته است و میخواهد زمان نهاییشدن تراکنشها را از حدود 13 ثانیه به تنها 150 میلیثانیه (0.15 ثانیه) برساند. این تحول که با ارتقای جدیدی به نام «آلپنگلو» رقم میخورد، اکنون وارد شبکه آزمایشی عمومی شده تا توسعهدهندگان عملکرد آن را بدون ریسک سرمایه کاربران ارزیابی کنند.
اگر این ارتقا با موفقیت پیادهسازی شود، انقلابی در تجربه کاربری، فعالیت صرافیها، پلهای بینبلاک چینی و پرداختهای روزمره ایجاد خواهد کرد؛ چرا که تراکنشها تقریباً بهشکل آنی برگشتناپذیر میشوند. در این مطلب بهنقل از کوین دیسک (CoinDesk) بررسی میکنیم که مکانیسم آلپنگلو چگونه کار میکند، چه تفاوتی با ساختار فعلی دارد و چه تاثیری بر کاربران و ولیدیتورهای شبکه خواهد گذاشت.
در دنیای بلاک چین، مفهومی به نام «قطعیت» یا نهاییشدن تراکنش (Finality) وجود دارد. نهاییشدن لحظهای است که یک تراکنش بهصورت قطعی و غیرقابلبازگشت در دفتر کل ثبت میشود. صرافیها برای شارژ حساب کاربران نیازمند تأیید این مرحله هستند، پلهای ارتباطی میان زنجیرهها (Bridges) هم قبل از آزاد کردن توکنها در زنجیره مقصد، منتظر همین قطعیت میمانند. کسانی که در ازای کالا یا خدمات، دریافت میکنند هم برای اطمینان از اینکه پرداخت لغو یا برگشت نمیشود، به همین مرحله وابستهاند.
در حال حاضر، نهاییشدن یک تراکنش در سولانا حدود 12.8 ثانیه طول میکشد. ارتقای آلپنگلو (Alpenglow) این فرآیند را هدف قرار داده است تا آن را به 150 میلیثانیه کاهش دهد؛ سرعتی شگفتانگیز که پردازش تراکنشها را تقریباً بیدرنگ میکند.
سولانا الان برای رسیدن به توافق بین ولیدیتورهایش (اعتبارسنجها)، از مکانیزمی به اسم تاوربیافتی (TowerBFT) استفاده میکند. در این روش، ولیدیتورها رایهایشان را داخل بلاکچین ثبت میکنند و این رایها باید در طول 32 اسلات (بازه زمانی) روی هم انباشته شوند تا بالاخره یک بلاک به وضعیت قطعی و نهایی برسد. همین ساختار زنجیرهای رایها، دلیل اصلی تاخیر چندثانیهای است.
ارتقای آلپنگلو سیستم فعلی را بازنشسته میکند و پروتکل رأیگیری نوینی موسوم به «وتور» (Votor) را به کار میگیرد. در پروتکل وتور، ولیدیتورها آرای خود را بهصورت مستقیم برای یکدیگر ارسال میکنند، نه روی زنجیره. تنها پس از یک یا دو دور تبادل مستقیم آرا، درباره یک بلاک تصمیمگیری قطعی صورت میگیرد. زنجیره طولانی آرای روی زنجیره حذف میشود و در نتیجه، زمان نهاییشدن به کسری از ثانیه افت میکند.
خبر خوش برای کاربران عادی و توسعهدهندگان اپلیکیشنهای غیرمتمرکز این است که این تغییر هیچ پیچیدگی یا پیشنیازی برای آنها به همراه ندارد. برنامهها تراکنشها را مانند گذشته پردازش و اجرا میکنند و کاربران به هیچگونه تغییر در کیف پولها یا نحوه ارسال نیاز نخواهند داشت. تمام تحولات زیرساختی در لایه اجماع و میان ولیدیتورها رخ میدهد.
آلپنگلو پیش از این، بیش از چهار ماه در یک شبکه آزمایشی کوچکتر و اختصاصی فعال بوده است. انتقال فعلی به شبکه آزمایشی عمومی سولانا با این هدف انجام شده که مشخص شود آیا مجموعه گسترده رایانهها، سرورها و سرویسهایی که این شبکه را اجرا میکنند، میتوانند این ارتقا را بهطور هماهنگ بپذیرند یا نه.
ولیدیتورهایی که در این آزمایش شرکت دارند باید نرمافزار خود را به نسخه «آگاو 4.3» (Agave 4.3) ارتقا دهند. نرمافزار آگاو ابزار اصلی اجرای شبکه سولاناست که توسط شرکت انزا (Anza) توسعه مییابد. شرکت انزا در تاریخ 21 سپتامبر، پس از عرضه اولیه این نسخه به ولیدیتورهایی که به ترتیب 10 و 25 درصد از استیک شبکه را در اختیار داشتند، استفاده از آگاو 4.3 را به تمام اعتبارسنجهای شبکه اصلی پیشنهاد داد.
در حال حاضر، نرمافزارهای اعتبارسنجی جایگزین مانند «فایردنسر» (Firedancer) و «فرانکندنسر» (Frankendancer) که توسط شرکت جامپ کریپتو (Jump Crypto) توسعه یافتهاند، از آزمایش آلپنگلو پشتیبانی نمیکنند. هدف اصلی این کلاینتهای موازی، کاهش وابستگی مطلق سولانا به یک نرمافزار واحد (آگاو) است تا در صورت بروز باگ، کل شبکه دچار اختلال نشود. با توجه به عدم پشتیبانی این دو ابزار در فاز آزمایشی، نخستین مرحله مهاجرت آلپنگلو تماماً بر بستر نرمافزار آگاو پیش میرود.
بر اساس جدول زمانبندی شرکت انزا، تاریخ 28 سپتامبر (6 مهر) بهعنوان زمان احتمالی برای فعالسازی قابلیتهای نسخه آگاو 4.3 روی شبکه اصلی در نظر گرفته شده است. البته باید توجه داشت که این تاریخ قطعی نیست و بهمعنای راهاندازی رسمی آلپنگلو روی شبکه اصلی به شمار نمیرود. فعالسازی این ارتقا در تستنت نیز بر اساس آخرین گزارشها همچنان در وضعیت بررسی و اقدام قرار دارد.
برای خود سولانا، آلپنگلو میتواند زمینه گسترش صرافیهای غیرمتمرکز، پرداختها و خدمات مالی حساس به زمان را فراهم کند. وقتی نتیجه تراکنش زودتر قطعی شود، برنامهها و معاملهگران کمتر منتظر اطمینان از تسویه میمانند. در صورت اجرای موفق، این مزیت میتواند توسعهدهندگان و سرمایه بیشتری جذب کند؛ هرچند بهتنهایی تضمینی برای افزایش قیمت توکن سولانا نیست.
تأثیر احتمالی این ارتقا به سولانا محدود نمیشود. موفقیت آلپنگلو میتواند انتظار کاربران از سرعت تسویه را بالاتر ببرد و رقابت با اتریوم و شبکههای لایه دوم را تشدید کند. اگر این رقابت به بهبود زیرساخت رقبا منجر شود، کاربران آنها نیز منتفع خواهند شد؛ بدون اینکه برای تجربه خدمات بهتر، لزوماً دارایی خود را به سولانا منتقل کنند.
کاربرانی که دارایی خود را میان سولانا و شبکههای دیگر جابهجا میکنند نیز ممکن است منتفع شوند. نهاییشدن سریعتر تراکنش در سولانا میتواند بخشی از انتظار پلهای میانزنجیرهای را کاهش دهد و انتقال سرمایه را روانتر کند. بااینحال، کل انتقال لزوماً 150 میلیثانیه طول نمیکشد؛ سرعت شبکه مقصد و سازوکار امنیتی پل همچنان در زمان نهایی انتقال نقش دارند.
در سطح پذیرش عمومی، چنین ارتقایی میتواند پرداخت با استیبلکوینها و استفاده از برنامههای بلاک چینی را به تجربه آشنای اپلیکیشنهای روزمره نزدیکتر کند. برای فروشنده و مشتری، انتظار کمتر برای قطعیشدن پرداخت مزیتی ملموس است. البته سرعت بهتنهایی کافی نیست؛ پذیرش گسترده همچنان به امنیت، پایداری شبکه، سادگی کیف پولها و امکان تبدیل آسان پول وابسته خواهد بود.
کاهش زمان نهاییشدن تراکنش از حدود 13 ثانیه به 150 میلیثانیه، مزیتی رقابتی و بسیار بزرگ برای اکوسیستم سولانا در برابر اتریوم و زنجیرههای لایه 2 خواهد بود. این ارتقا نهتنها جریان نقدینگی در صرافیها و پلهای میانزنجیرهای را روانتر میکند، بلکه بستری ایدئال برای پرداختهای فوقسریع و اپلیکیشنهای حساس به تأخیر زمانی فراهم میسازد. سرمایهگذاران و کاربران بهتر است وضعیت موفقیت ارتقا روی شبکه آزمایشی و اخبار رسمی ارائهشده توسط انزا را دنبال کنند تا زمان پیادهسازی نهایی بر بستر شبکه اصلی مشخص شود.