بازدهی اوراق خزانهداری 10ساله آمریکا روز دوشنبه از مرز 5 درصد عبور کرد و به بالاترین سطح سه سال اخیر رسید. افزایش نرخ بهره اوراق در حالی ادامه دارد که دولت دونالد ترامپ به دنبال آن است تا فشار موجود بر بازار اوراق را کاهش دهد. رشد بازدهی اوراق میتواند هزینه تامین مالی در اقتصاد آمریکا را بالا ببرد و همزمان جذابیت سهام و داراییهای پرریسکی مانند بیت کوین را کاهش دهد.
عبور بازدهی اوراق 10ساله از 5 درصد اهمیت ویژهای دارد؛ چراکه سرمایهگذاران اکنون میتوانند بدون پذیرش ریسک بازار سهام یا ارزهای دیجیتال، بازدهی نسبتاً بالایی از بدهی دولت آمریکا دریافت کنند. در چنین شرایطی، داراییهایی که سود دورهای ایجاد نمیکنند، برای حفظ جذابیت خود باید بازده بیشتری نسبت به گذشته ارائه دهند.
بازار سهام با آزمون ارزشگذاری روبهرو میشود
افزایش بازدهی اوراق خزانهداری، رقابت میان اوراق دولتی و سهام را شدیدتر میکند. وقتی سرمایهگذار میتواند با ریسک نسبتاً پایین حدود 5 درصد بازدهی دریافت کند، توجیه قیمتهای بالای سهام و نوسانات دشوارتر میشود؛ بهویژه اگر بازدهی این اوراق برای مدت طولانی در همین سطوح باقی بمانند.
آنتونی گی (Antony Ghee)، مدیر سرمایهگذاری سهام در دفتر سرمایهگذاری مریل و بانک آمریکا نیز افزایش پایدار بازدهی اوراق 10ساله به بالای 5 درصد را «بزرگترین نگرانی کوتاهمدت برای بازار سهام» توصیف کرده است.
حساب تحلیلی ماکروپیپر (The Macro Paper) نیز در این باره میگوید:
بازدهی اوراق 10ساله خزانهداری آمریکا امروز به 5.02 درصد رسید. افزایش سریع بازدهی اوراق باعث میشود سهام برای سرمایهگذاران جذابیت کمتری پیدا کند. به همین دلیل، حدود 78 درصد از فعالان بازار معتقدند اگر بازدهی اوراق 10ساله وارد محدوده 5 تا 5.75 درصد شود، شاخص S&P 500 ممکن است با اصلاحی 10 درصدی مواجه شود. این بازدهی اکنون وارد همین محدوده شده، در حالی که تصمیم فدرال رزرو برای افزایش نرخ بهره هنوز اعمال نشده است. رشد قیمت نفت نیز میتواند فشار بیشتری بر فدرال رزرو وارد کند و احتمال افزایش بیشتر نرخ بهره و در نتیجه رشد دوباره بازدهی اوراق را افزایش دهد.
بول تئوری (Bull Theory) نیز در این باره هشدار داده و میگوید:
بازدهی اوراق 10ساله خزانهداری آمریکا برای نخستین بار در 34 ماه گذشته از مرز 5 درصد عبور کرده است. از سال 2007 تاکنون، این شاخص تنها یک بار دیگر در محدوده بالاتر از 5 درصد قرار گرفته بود. این موضوع نشان میدهد هزینه استقراض دولت آمریکا بار دیگر به سطوحی نزدیک شده که در نزدیک به دو دهه گذشته بهندرت دیده شده است… سرعت حرکت بازار اوراق، در شرایطی که حتی افزایش بازخریدهای اوراق توسط وزارت خزانهداری نیز نتوانسته روند صعودی بازدهی را متوقف کند، نگرانیهایی را برای بازار ایجاد کرده است.
از سوی دیگر، افزایش بازده اوراق هزینه تامین مالی شرکتها را نیز بالا میبرد و میتواند از سودآوری آنها بکاهد؛ عاملی که فشار بیشتری بر قیمت سهام وارد میکند. استقراض سنگین دولت آمریکا و افزایش بدهی برای توسعه زیرساختهای مرتبط با هوش مصنوعی نیز از عوامل موثر بر رشد بازده اوراق خزانهداری در سال جاری عنوان شدهاند.
بیت کوین با افزایش هزینه فرصت روبهرو است
بیت کوین نیز از افزایش بازدهی اوراق در امان نیست. اگر سرمایهگذاران بتوانند از یک دارایی دولتی کمریسک چنین بازدهی دریافت کنند، برای نگهداری دارایی بدون سودی مانند بیت کوین، بازده مورد انتظار بیشتری خواهند داشت.
این همان چیزی است که در اقتصاد به «هزینه فرصت» مربوط میشود؛ یعنی سرمایهگذار باید بین نگهداری یک دارایی پرریسک مانند بیت کوین و دریافت بازدهی مشخص از اوراق دولتی انتخاب کند. هرچه بازده گزینه کمریسک بالاتر برود، این انتخاب برای داراییهای پرریسک دشوارتر میشود.
با این حال، مسیر بازار در کوتاهمدت به تصمیم فدرال رزرو نیز وابسته است. اگر بانک مرکزی از افزایش نرخ بهره خودداری کند یا موضعی محتاطانهتر در پیش بگیرد، احتمال کاهش بازدهی اوراق و در نتیجه کاهش فشار بر سهام و بیت کوین وجود دارد. در مقابل، افزایش نرخ بهره همراه با موضعی انقباضی میتواند بازدهی اوراق را بیشتر بالا ببرد و فشار بیشتری بر داراییهای پرریسک وارد کند.
چرا سطح 5 درصد برای بازار مهم است؟
عبور بازدهی اوراق 10ساله از 5 درصد لزوماً به معنای آغاز یک روند نزولی برای بیت کوین یا سهام نیست، اما نشان میدهد شرایط مالی برای داراییهای پرریسک سختتر شده است. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که بازدهیهای بالا پایدار بمانند و سرمایهگذاران بتوانند بدون پذیرش ریسک زیاد، سود قابلتوجهی از اوراق دولتی دریافت کنند.
از این رو، تصمیم فدرال رزرو در کنار واکنش بازدهی اوراق میتواند یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده مسیر بیت کوین و بازار سهام در کوتاهمدت باشد. کاهش نرخهای بهره یا تغییر لحن بانک مرکزی میتواند بخشی از این فشار را خنثی کند؛ اما تداوم سیاستهای انقباضی، رقابت اوراق دولتی با داراییهای پرریسک را جدیتر خواهد کرد.