بانکهای مرکزی جهان همچنان بانک انگلستان و فدرال رزرو نیویورک را بهعنوان اصلیترین مراکز نگهداری ذخایر طلای خود انتخاب میکنند. با این حال، تحلیلگران گلدمن ساکس معتقدند بسیاری از کشورها برای کاهش ریسکهای سیاسی و حقوقی، ذخایر طلای خود را میان چند حوزه قضایی مختلف توزیع کردهاند.
بر اساس نظرسنجی شورای جهانی طلا، 57 درصد از بانکهای مرکزی شرکتکننده، بخشی از ذخایر طلای خود را نزد بانک انگلستان نگهداری میکنند؛ موضوعی که این نهاد را به محبوبترین متولی خارجی طلا در جهان تبدیل کرده است. فدرال رزرو نیویورک نیز با 14 درصد در جایگاه دوم قرار دارد.
در کنار این دو مرکز، بانک تسویه حسابهای بینالمللی در سوئیس و بانک مرکزی فرانسه نیز از مهمترین مقاصد نگهداری ذخایر طلا به شمار میروند. در همین حال، چین تلاش میکند با توسعه زیرساختهای خود، به یکی از مراکز مهم نگهداری طلا در جهان تبدیل شود.
مهمترین مزیت لندن و نیویورک، نقدشوندگی بالای بازار طلا در این دو مرکز است. طلایی که در خزانههای این کشورها نگهداری میشود، بهراحتی قابلیت معامله دارد و بانکهای مرکزی میتوانند بدون نیاز به بررسی و تأیید دوباره اصالت شمشها، در کوتاهترین زمان به بازار دسترسی پیدا کنند.
علاوه بر این، نگهداری طلا در خزانههای خارجی مزایای دیگری نیز دارد. بانکهای مرکزی از طریق قراردادهای سوآپ میتوانند در ازای وثیقه گذاشتن طلا، به نقدینگی دلاری دسترسی پیدا کنند. همچنین امکان اجاره دادن بخشی از ذخایر طلا و کسب درآمد از این داراییها نیز برای آنها فراهم است.
در کنار تمام مزایای نگهداری طلا در خزانههای خارجی، یک ریسک مهم نیز وجود دارد؛ احتمال محدود شدن دسترسی به ذخایر در شرایط تنشهای سیاسی یا حقوقی. گلدمن ساکس برای توضیح این موضوع به پرونده ونزوئلا اشاره میکند؛ جایی که بانک انگلستان در سال 2018 دسترسی دولت ونزوئلا به بخشی از ذخایر طلای این کشور را محدود کرد.
البته نگهداری تمام ذخایر طلا در داخل کشور نیز بدون هزینه نیست. بانکهای مرکزی باید هزینههای قابلتوجهی برای امنیت، بیمه و حسابرسی خزانههای خود پرداخت کنند و در عین حال، ریسکهای داخلی را نیز بپذیرند. به همین دلیل، بسیاری از کشورها ترجیح میدهند ذخایر طلای خود را میان چند خزانه و حوزه قضایی مختلف توزیع کنند تا وابستگی به یک محل یا یک نظام حقوقی خاص کاهش یابد.
گلدمن ساکس برآورد میکند بانکهای مرکزی تنها در ماه ژوئن 57 تن طلا خریداری کردهاند. این رقم در مقایسه با میانگین 17 تن در ماه پیش از سال 2022، جهشی چشمگیر را نشان میدهد. در این میان، چین با خرید 40 تن، بزرگترین خریدار شناساییشده طلا در این دوره بوده است.
این بانک همچنین گزارش داده که 32 تن طلای پولی در ماه ژوئن به خزانههای لندن منتقل شده است. به گفته تحلیلگران گلدمن ساکس، این جابهجایی به معنای فروش طلا نبوده، بلکه صرفاً انتقال محل نگهداری ذخایر بوده است. این موضوع با افزایش 98 تنی ذخایر رسمی خارجی نگهداریشده در بانک انگلستان طی همان ماه نیز همخوانی دارد.
گلدمن ساکس معتقد است روند تنوعبخشی به محل نگهداری ذخایر طلا که پس از مسدود شدن بخشی از ذخایر ارزی روسیه در سال 2022 شدت گرفت، به یک روند بلندمدت تبدیل شده است. این بانک همچنین پیشبینی خود از قیمت طلا تا پایان سال 2026 را بدون تغییر، 4,900 دلار به ازای هر اونس حفظ کرده است.
تحلیلگران گلدمن ساکس معتقدند مهمترین عامل حمایت از قیمت طلا، خرید مستمر بانکهای مرکزی است؛ بهطوری که انتظار میرود این نهادها در سال جاری بهطور میانگین 50 تن طلا در ماه خریداری کنند.
این رویکرد در صنعت ارزهای دیجیتال نیز دیده میشود. برای مثال، تتر، صادرکننده بزرگترین استیبلکوین جهان، ذخایر طلای پشتوانه توکن XAUT را در خزانههای سوئیس نگهداری میکند؛ اقدامی که با هدف افزایش امنیت ذخایر و کاهش ریسکهای مرتبط با نگهداری متمرکز انجام شده است.
رفتار بانکهای مرکزی نشان میدهد که در سالهای اخیر، تنوعبخشی به محل نگهداری ذخایر طلا به یکی از مهمترین روندهای نظام مالی جهان تبدیل شده است. در حالی که لندن و نیویورک همچنان مهمترین مراکز نگهداری طلای جهان هستند، بسیاری از کشورها تلاش میکنند با توزیع ذخایر خود میان چند حوزه قضایی، ریسکهای سیاسی و حقوقی را کاهش دهند.
در همین حال، ادامه خرید گسترده طلا توسط بانکهای مرکزی و پیشبینی گلدمن ساکس از تداوم این روند، نشان میدهد این فلز گرانبها همچنان جایگاه ویژهای در استراتژی مدیریت ذخایر کشورها دارد؛ موضوعی که میتواند در سالهای آینده نیز از قیمت طلا حمایت کند.