پایان تلخ پروژه‌های میلیون دلاری؛ بررسی ۴ دلیل اصلی تعطیلی استارتاپ‌های مطرح کریپتو

آخر هفته گذشته، صرافی قدیمی و سرشناس رمزارز BitMart به طور ناگهانی اعلام کرد که فعالیت‌های خود را به صورت منظم و مرحله‌ای متوقف خواهد کرد ؛ این موضوع بار دیگر بحث‌ها را در بازار درباره شرایط بقای پروژه‌های کریپتویی داغ کرد. در واقع، از ابتدای امسال، پروژه‌هایی که تصمیم به تعطیلی گرفته‌اند تنها محدود به پروژه‌های کوچک و متوسط نبوده است. در میان آن‌ها پروژه‌های شاخصی به چشم می‌خورند که زمانی ده‌ها میلیون دلار سرمایه جذب کرده بودند، میلیون‌ها کاربر داشتند و حتی برای مدتی کوتاه، رهبری حوزه اختصاصی (Niche) خود را بر عهده داشتند. از NFTها، دیفای (DeFi) و لایه ۲ گرفته تا کیف پول‌ها، صرافی‌ها و زیرساخت‌ها، دلایل شکست این پروژه‌ها متفاوت است. ، فهرستی از پروژه‌های برجسته و با سرمایه‌گذاری سنگین کریپتویی که امسال تعطیلی خود را اعلام کرده‌اند تهیه کرده است تا بررسی کند چرا این پروژه‌های زمانی محبوب، در نهایت نتوانستند دوام بیاورند. آنچه در این مطلب می‌خوانید Toggle دلیل اول: مدل‌های کسب‌وکار نامتعادل و ناپایدار دلیل دوم: سرد شدن روایت‌های بازار (Market Narrative) دلیل سوم: حوادث امنیتی دلیل چهارم: رها کردن مسیر فنی اولیه سخن پایانی دلیل اول: مدل‌های کسب‌وکار نامتعادل و ناپایدار این پروژه‌ها با کمبود کاربر، حجم معاملات یا سرمایه مواجه نبودند. در واقع، بسیاری از آن‌ها در اوج خود شاخص‌های چشمگیری داشتند. با این حال، در نهایت نتوانستند مقیاس و حجم فعالیت خود را به درآمد کافی برای پشتیبانی از عملیات طولانی‌مدت تبدیل کنند. زپر (Zapper) تأسیس: ۲۰۱۹ میزان سرمایه جذب‌شده: حدود ۱۶٫۵ میلیون دلار (از جمله ۱۵ میلیون دلار در سری A به رهبری Framework Ventures و Sound Ventures در سال ۲۰۲۱) Zapper یکی از معروف‌ترین ابزارهای مدیریت دارایی و ردیابی سبد سهام در روزهای اولیه دیفای بود که در اوج خود بیش از ۲ میلیون کاربر فعال ماهانه داشت و بیش از ۱۳ میلیارد دلار معامله انباشته را پردازش کرد. این پروژه ابتدا پایگاه کاربران خود را از طریق ردیابی دارایی‌ها و تجمیع معاملات ساخت، اما بعداً به حوزه‌های NFT، ویژگی‌های اجتماعی آن‌چین، مرورگرهای بلاک و APIهای داده گسترش یافت، بدون اینکه هرگز جریان درآمدی پایدار متناسب با مقیاس کاربران خود ایجاد کند. حتی با وجود حجم بالای ترافیک و معاملات، این دستاوردها نتوانست به بازده تجاری پایدار تبدیل شود. تیم پروژه پس از ارزیابی گزینه‌های مختلف، در نهایت خروج منظم را انتخاب کرد و تصمیم گرفت وب‌سایت، اپلیکیشن و خدمات API خود را در تاریخ ۳ آگوست تعطیل کند. اورکلیر (Everclear) تأسیس: ۲۰۱۷ (پیش‌تر با نام Connext) میزان سرمایه جذب‌شده: حدود ۲۶٫۷ میلیون دلار (از Polychain Capital، Coinbase Ventures، 1kx و…) Everclear که پیش‌تر به عنوان پروتکل کراس چین (Cross-chain) کانکست شناخته می‌شد، بعدها تغییر مسیر داد و به یک شبکه تسویه و پایاپای فرامرزهای تبدیل شد. تیم پروژه اعلام کرد که کاربران به شدت نسبت به قیمت حساس بودند و زمان‌بندی راه‌اندازی برای چندین مشتری بزرگ امضاشده کندتر از حد انتظار بود. بودجه پروژه قبل از اینکه همکاری‌های مربوطه بتوانند درآمد پایداری ایجاد کنند تمام شد و منجر به تصمیم نهایی برای تعطیلی هم پروتکل و هم تیم گردید. دی‌ال نیوز (DL News) تأسیس: ۲۰۲۲ DL News در ابتدا به عنوان بازوی خبری پلتفرم داده دیفای DefiLlama فعالیت می‌کرد و بر گزارش‌دهی مستقل و روزنامه‌نگاری تحقیقی تمرکز داشت. هدف آن متمایز ساختن خود از تعصبات رسانه‌های سنتی علیه کریپتو و اجتناب از جنبه‌های بیش از حد تبلیغاتی برخی رسانه‌های این صنعت بود. پس از اختلافات داخلی در DefiLlama در سال ۲۰۲۳، این دو مجموعه از هم جدا شدند و DL News پشتیبانی ترافیکی DefiLlama را از دست داد. در همین حال، ترافیک کلی رسانه‌های کریپتو و فناوری کاهش یافت و جستجوی هوش مصنوعی و تجمیع‌کنندگان محتوا بازدیدهای وب‌سایت را بیش از پیش کاهش دادند. اگرچه بخش تحقیقاتی آن (DL Research) در سال ۲۰۲۵ شاهد رشد ۲۷۰ درصدی درآمد بود و از فروش سالانه ۱ میلیون دلار فراتر رفت، اما این مقدار برای حفظ کل رسانه کافی نبود و منجر به تعطیلی آن در اواخر ماه می امسال شد. فانتزی تاپ (Fantasy.top) تأسیس: ۲۰۲۴ میزان سرمایه جذب‌شده: ۴٫۲۵ میلیون دلار (به رهبری Dragonfly و با مشارکت Manifold Ventures) Fantasy.top به عنوان یک بازی SocialFi در اکوسیستم Blast راه‌اندازی شد و اینفلوئنسرهای کریپتو (KOLها) را به کارت‌های NFT تبدیل کرد تا کاربران با تشکیل تیم و بر اساس داده‌های تعاملی آن‌ها در شبکه X به رقابت بپردازند. Fantasy.top در ابتدا درآمد قابل توجهی از معاملات کارت‌های NFT به دست آورد، اما تیم متوجه شد که حجم معاملات نمی‌تواند عملیات بازی را در درازمدت حفظ کند. تلاش‌های بعدی برای ورود به بازارهای پیش‌بینی، داده‌های اجتماعی و سایر مکانیک‌های بازی نیز نتوانست مسیر پایداری برای جذب کاربران و پشتیبانی از درآمد پیدا کند. تیم پروژه پایان فعالیت‌ها را در ماه می امسال اعلام کرد و تعطیلی را در ماه ژوئن به پایان رساند. ساتوری فایننس (Satori Finance) تأسیس: ۲۰۲۲ میزان سرمایه جذب‌شده: ۱۰ میلیون دلار (به رهبری Polychain Capital و با مشارکت Coinbase Ventures، Jump Crypto و…) Satori Finance به عنوان یک صرافی غیرمتمرکز قراردادهای دائمی (Perpetual DEX) چندزنجیره‌ای راه‌اندازی شد که شبکه‌هایی مانند Arbitrum ،Base و zkSync را پوشش می‌داد. حجم معاملات انباشته قراردادهای دائمی آن از ۱۳۴ میلیارد دلار فراتر رفت. با وجود حجم معاملات انباشته عظیم، درآمد واقعی و پایدار آن محدود بود. در سه ماهه اول سال ۲۰۲۶، درآمد پروتکل حدود ۵۸۰,۰۰۰ دلار بود که سپس به شدت کاهش یافت. تیم پروژه در نهایت تعطیلی فعالیت‌ها را اعلام کرد و از کاربران خواست پوزیشن‌های خود را ببندند و دارایی‌ها را قبل از ۱۶ جولای برداشت کنند. یاپ (Yupp) میزان سرمایه جذب‌شده: ۳۳ میلیون دلار (دوره Seed به رهبری a16z crypto) Yupp یک پلتفرم ارزیابی مدل‌های هوش مصنوعی بود که در آن کاربران می‌توانستند صدها مدل هوش مصنوعی را به صورت رایگان مقایسه کرده و بازخورد ارائه دهند تا به توسعه‌دهندگان مدل در دستیابی به داده‌های ترجیحی کمک کنند. با بهبود سریع قابلیت‌های مدل‌ها، تمرکز صنعت از چت‌بات‌های ساده به ایجنت‌های هوش مصنوعی (Agents) تغییر کرد. تقاضای توسعه‌دهندگان مدل برای داده‌های ارزیابی جمع‌سپاری‌شده نیز تغییر یافت. تیم در نهایت تصمیم گرفت سرمایه‌گذاری بیشتر را متوقف کند و سرمایه باقی‌مانده را به سرمایه‌گذاران بازگرداند. لجند (Legend) تأسیس: ۲۰۲۴ میزان سرمایه جذب‌شده: ۱۵ میلیون دلار در سال ۲۰۲۵ (از a16z crypto و Coinbase Ventures) Legend توسط چند تن از مدیران سابق Compound تأسیس شد و به عنوان یک سوپر اپلیکیشن دیفای با اولویت موبایل شناخته می‌شد که توابع تولید سود، وام‌دهی و معامله را از پروتکل‌هایی مانند Aave ،Compound و Uniswap در یک برنامه واحد ادغام می‌کرد. مؤسس پروژه، جیسون هابی (Jayson Hobby)، اظهار داشت که کاربران عام اهمیت نمی‌دهند که آیا یک محصول «آن‌چین» است یا خیر؛ آن‌ها بیشتر بر تجربیات واقعی مانند میزان سود و سرعت معاملات تمرکز دارند. صرفاً کاهش موانع استفاده از دیفای برای ایجاد پذیرش عام کافی نبود. تیم در نهایت تصمیم به توقف سرمایه‌گذاری گرفت و این اپلیکیشن رسماً در ۱۲ جولای امسال تعطیل شد. انتروپی (Entropy) تأسیس: ۲۰۲۱ میزان سرمایه جذب‌شده: نزدیک به ۲۷ میلیون دلار (از جمله ۲۵ میلیون دلار به رهبری a16z در سال ۲۰۲۲) Entropy ابتدا بر روی زیرساخت امضای آستانه‌ای (Threshold Signature) و حضانت دارایی‌های غیرمتمرکز کار می‌کرد، اما چندین بار تغییر مسیر داد. پس از چند تغییر مسیر و دو مرحله تعدیل نیرو، Entropy در سال ۲۰۲۵ به یک پلتفرم اتوماسیون کریپتو تغییر مسیر داد و هدفش تبدیل شدن به «نسخه کریپتویی Zapier/n8n» بود. با این حال، بازخوردهای اولیه بازار نشان داد که این مدل برای رسیدن به مقیاس مورد نیاز شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC) با چالش روبرو خواهد شد. بنیان‌گذار پروژه که تمایلی به تغییر مسیر مجدد نداشت، در نهایت تعطیلی شرکت و بازگرداندن سرمایه باقی‌مانده به سرمایه‌گذاران را انتخاب کرد. دلیل دوم: سرد شدن روایت‌های بازار (Market Narrative) این پروژه‌ها زمانی روی یک روایت داغ پیش‌بینی کرده بودند، اما تقاضای واقعی بازار هرگز به مقیاسی که در ابتدا انتظار می‌رفت نرسید. با فروکش کردن هیجانات حول این بخش‌ها، منطق اولیه رشد آن‌ها باطل شد. ان‌اف‌تی‌فای (NFTfi) تأسیس: ۲۰۲۰ میزان سرمایه جذب‌شده: ۱۱٫۸۹ میلیون دلار طی ۶ دوره (از جمله ۶ میلیون دلار سری A در سال ۲۰۲۴) NFTfi یکی از اولین پروتکل‌های وام‌دهی با وثیقه NFT بود که به دارندگان اجازه می‌داد NFTهای خود را برای دریافت نقدینگی وثیقه بگذارند. طی شش سال فعالیت، این پلتفرم تسهیل بیش از ۷۳۷ میلیون دلار وام در قالب ۸۲,۰۰۰ معامله همتا‌به‌همتا را ممکن ساخت. با ادامه کوچک شدن بازار NFT، درآمد احتمالی NFTfi دیگر نمی‌توانست هزینه‌های عملیاتی پروتکل را پوشش دهد. در حالی که تیم نسبت به ارزش بلندمدت NFTها خوش‌بین بود، عدم قطعیت حول بهبود بازار و عدم توانایی در پرداخت سوبسید طولانی‌مدت، باعث شد ارائه وام‌های جدید را متوقف کنند. آن‌ها قصد دارند فرانت‌اند را تا ۳۱ آگوست امسال تعطیل کنند، در حالی که قراردادهای آن‌چین دست‌نخورده باقی می‌مانند. پارسِک (Parsec) تأسیس: ۲۰۲۰ میزان سرمایه جذب‌شده: حدود ۵٫۲۵ میلیون دلار (از Galaxy Digital، Polychain Capital، Uniswap Ventures و…) Parsec که به عنوان یک ابزار تحلیلی برای Uniswap v1 شروع به کار کرد، به یک ترمینال داده آن‌چین برای دیفای و NFTها تبدیل شد و داشبوردهای سفارشی و خدمات API ارائه داد. تقاضای اصلی Parsec از معاملات اهرمی دیفای و دوران اوج NFT آمد (به ویژه در جریان فروپاشی‌های زنجیره‌ای Terra و 3AC). با این حال، پس از سقوط FTX ، ساختار معاملات اهرمی تغییر کرد؛ تقاضای اولیه هرگز احیا نشد و بازار NFT به سرد شدن ادامه داد. ویل شیان (Will Sheehan)، بنیان‌گذار پروژه، اعتراف کرد که تیم بارها جهت‌گیری‌های بازار را اشتباه ارزیابی کرده است. آن‌ها در نهایت پلتفرم را در فوریه امسال تعطیل کرده و حق اشتراک‌های باقی‌مانده را مسترد نمودند. میلکی‌وی (MilkyWay) تأسیس: ۲۰۲۳ میزان سرمایه جذب‌شده: حدود ۶ میلیون دلار (شامل ۵ میلیون دلار به رهبری Polychain Capital و مشارکت Binance Labs) MilkyWay به عنوان اولین پروتکل لیکویید استکینگ (Liquid Staking) در اکوسیستم Celestia راه‌اندازی شد و بعدها به Initia، Babylon و خدمات ری‌استکینگ گسترش یافت. ارزش کل سرمایه قفل‌شده (TVL) آن زمانی به ۲۵۰ میلیون دلار رسید. فعالیت‌های دیفای در Celestia طبق انتظار تیم منفجر نشد و تقاضای ری‌استکینگ به سرعت فروکش کرد. MilkyWay متعاقباً تلاش کرد به کسب‌وکارهای RWA (دارایی‌های دنیای واقعی) و کارت‌های پرداخت تغییر مسیر دهد، اما در یافتن یک مسیر پایدار ناکام ماند. تیم در نهایت تصمیم گرفت پروتکل را به طور دائمی تعطیل کند. تالی (Tally) تأسیس: ۲۰۲۰ میزان سرمایه جذب‌شده: حدود ۱۷ میلیون دلار (شامل ۸ میلیون دلار سری A در سال ۲۰۲۵) Tally یک پلتفرم زیرساخت حاکمیت آن‌چین بود که ابزارهای رای‌گیری، پیشنهاد (Proposal) و تفویض اختیار را برای بیش از ۵۰۰ سازمان خودگردان مستقل (DAO) از جمله Uniswap ،Arbitrum و ENS ارائه می‌داد. Tally ابتدا روی آینده‌ای با هزاران L2 و تعداد بی‌شماری DAO شرط بسته بود، اما این صنعت در نهایت حول چند پروتکل پیشرو متمرکز شد. اپلیکیشن‌های آن‌چین کاربرمحور نیز طبق انتظار شکل نگرفتند و در نتیجه مشتریان احتمالی ابزارهای حاکمیتی بسیار کمتر از حد انتظار بودند. با تسهیل فضای تنظیمی، انگیزه پروژه‌ها برای دستیابی به حاکمیت غیرمتمرکز از طریق DAO بیشتر کاهش یافت. Tally پس از انصراف از عرضه توکن، تعطیلی خود را در مارس امسال اعلام کرد. بوتانیکس (Botanix) تأسیس: ۲۰۲۲ میزان سرمایه جذب‌شده: ۱۱٫۵ میلیون دلار (از Polychain Capital، Placeholder، Valor Equity Partners و…) Botanix شبکه Spiderchain را توسعه داد که یک لایه ۲ سازگار با EVM بر پایه بیت‌کوین بود و هدف آن تقویت BTCFi بدون اتکا به انتشار توکن، امتیاز یا انگیزه‌های ایردراپ بود. Botanix در نهایت شاهد تقاضای مورد انتظار برای دیفایِ بیت‌کوین نبود. تیم دریافت که نیازها به وام‌دهی، بازدهی و اهرم عمدتاً توسط WBTC و L2های باسابقه برطرف می‌شود و کاربران انگیزه کافی برای مهاجرت به یک L2 اختصاصی بیت‌کوین ندارند. کارمزد معاملات شبکه نیز برای پوشش هزینه‌های زیرساختی کافی نبود. Botanix توقف فعالیت‌های خود را در ژوئن امسال اعلام کرد. کالنی (Colony) تأسیس: ۲۰۲۱ میزان سرمایه جذب‌شده: حدود ۱۹٫۵ میلیون دلار (از Avalanche Foundation، HashKey Capital و…) Colony یک پلتفرم سرمایه‌گذاری و شتاب‌دهی اکوسیستمی با تمرکز بر Avalanche بود که برای مدتی طولانی سرمایه‌گذاری اولیه و پشتیبانی نقدینگی را برای پروژه‌های آوالانچ ارائه می‌کرد. با کاهش تعداد پروژه‌های جدید در اکوسیستم آوالانچ و افت کیفیت آن‌ها، مشارکت VCهای خارجی نیز کاهش یافت. محصول HyperSDK که طی یک سال توسعه یافته بود، به دلیل تغییر نقشه راه فنی آوالانچ کنار گذاشته شد. متعاقباً، پروژه کلیدی BTC.b به دلیل تغییرات در حقوق مدیریت دارایی، پایه اجرایی خود را از دست داد. پس از شکست این دو پروژه اصلی، Colony پایان ۵ سال فعالیت خود در اکوسیستم آوالانچ را اعلام کرد و خدمات اپلیکیشن خود را در جولای متوقف ساخت. دلیل سوم: حوادث امنیتی برای این پروژه‌ها، مشکل فراتر از عدم انطباق محصول با بازار (Product-Market Fit) بود. حملات هکری، از دست رفتن دارایی‌ها، بحران نقدینگی و اتمام بودجه در نهایت ادامه فعالیت را برای آن‌ها غیرممکن ساخت. اسنداکس (AscendEX) تأسیس: ۲۰۱۸ (پیش‌تر با نام BitMax) میزان سرمایه جذب‌شده: ۵۰ میلیون دلار در سری B سال ۲۰۲۱ (به رهبری Polychain Capital و Hack VC) AscendEX یک صرافی متمرکز بود که خدمات اسپات، فیوچرز و استکینگ ارائه می‌داد. این صرافی در سال ۲۰۲۱ دچار حمله به کیف پول گرم شد و حدود ۷۷٫۷ میلیون دلار از دست داد و متعهد شد خسارت کاربران را جبران کند. تا زمان تعطیلی در امسال، فشارهای مالی دوباره سر برآوردند. معامله استراتژیکی که برای بازگرداندن نقدینگی در نظر گرفته شده بود به سرانجام نرسید، برداشت کاربران محدود شد و پلتفرم در نهایت برداشت‌های خودکار را تعلیق کرد. بیانیه رسمی همچنین به فشارهای انطباق با قوانین MiCA و سایر عوامل مالی اشاره کرد. AscendEX رسماً در ۱ جولای به فعالیت خود پایان داد. زیرولند (ZeroLend) تأسیس: ۲۰۲۳ میزان سرمایه جذب‌شده: ۳ میلیون دلار (Seed در سال ۲۰۲۴) ZeroLend یک پروتکل وام‌دهی دیفای بود که روی چندین زنجیره از جمله zkSync ،Linea و Manta مستقر شده بود و اوج TVL آن به نزدیک ۳۵۹ میلیون دلار رسید. در فوریه ۲۰۲۵، بازار LBTC روی شبکه Base مورد حمله قرار گرفت و مهاجم با سوءاستفاده از یک مکانیسم مربوط به PT-LBTC حدود ۳٫۹۲ LBTC را خارج کرد. کاربران متأثر تا زمان تعطیلی پروژه فقط غرامت جزئی دریافت کردند. متعاقباً، ZeroLend با تخلیه نقدینگی و قطع پشتیبانی اوراکل‌ها در زنجیره‌های اولیه مواجه شد. همراه با حاشیه سود پایین وام‌دهی و هزینه‌های بالای امنیتی، این پروتکل مداوماً زیان‌ده بود و تیم را به تعطیلی هدایت کرد. کنترل والت (Ctrl Wallet) تأسیس: ۲۰۲۰ (پیش‌تر با نام XDEFI Wallet) میزان سرمایه جذب‌شده: حدود ۲۶٫۶ میلیون دلار (از Mechanism Capital، DeFiance Capital و…) Ctrl Wallet یک کیف پول غیرحضانتی برای مدیریت دارایی‌های چندزنجیره‌ای، سواپ و تعامل با DAppها بود. در ۲۳ ژوئن امسال، Ctrl Wallet یک حادثه امنیتی را افشا کرد و اعلام نمود که برخی از کیف‌پول‌های کاردانو تحت تأثیر قرار گرفته‌اند. این پلتفرم نتوانست به طور کامل بهبود پیدا کند و حدود دو هفته بعد، در ۷ جولای، تعطیلی دائمی خود را اعلام کرد. این برنامه از استورها حذف شد و کارکردهای اصلی آن از ۳ آگوست متوقف گردید. سندیکیت (Syndicate) تأسیس: ۲۰۲۱ میزان سرمایه جذب‌شده: حدود ۲۷٫۸ میلیون دلار (از جمله ۲۰ میلیون دلار سری A به رهبری a16z) Syndicate ابتدا ابزارهای انجمن‌های سرمایه‌گذاری آن‌چین و DAO را ارائه می‌داد، اما بعداً به سمت زیرساخت‌های رول‌اپ، اپ‌چین و سکوئنسر تغییر مسیر داد. در آوریل امسال، پل کراس چین رسمی Syndicate با نام Commons مورد حمله قرار گرفت. مهاجم حدود ۱۸٫۵ میلیون توکن SYND (به ارزش حدود ۳۳۰,۰۰۰ دلار) را خارج کرد و فروخت که پس از آن Commons تعطیل شد. یک ماه بعد، Syndicate پایان کلیه فعالیت‌های خود را اعلام کرد. دلیل چهارم: رها کردن مسیر فنی اولیه برخی پروژه‌ها ناگهان دچار بحران جریان نقدی نشدند. در عوض، آن‌ها تدریجاً مزیت فناوری و دلیل وجودی خود را در طول تکامل صنعت از دست دادند. برای این پروژه‌های قدیمی، انتخاب نهایی صرفاً رها کردن مسیر اولیه بود. لوپرینگ (Loopring) تأسیس: ۲۰۱۷ میزان سرمایه جذب‌شده: حدود ۴۵ میلیون دلار در ICO سال ۲۰۱۷ Loopring یکی از اولین پروژه‌های zkRollup در اتریوم بود که بر DEX لایه ۲، پرداخت‌ها و کیف‌پول‌های هوشمند تمرکز داشت. در ژوئن امسال، Loopring رسماً صرافی غیرمتمرکز (DEX) خود را تعطیل و سکوئنسرهای خود را از رده خارج کرد. تیم اعتراف کرد که zkRollupهای اولیه فاقد ماشین مجازی و قابلیت ترکیب‌پذیری (Composability) بودند و مورد مصرف پرداخت‌ها هرگز به پذیرش قابل توجهی نرسید. مسیر بعدی آن‌ها یعنی zkEVM نیز بعداً توسط راهکارهای جدیدتر و سازگارتر تسخیر شد. علاوه بر این، حذف LRC از صرافی‌های بزرگ در سال ۲۰۲۶ اکوسیستم را کوچک‌تر کرد. در سال ۲۰۲۴ نیز Loopring دچار یک رخنه امنیتی در سرویس Guardian خود شد که منجر به سرقت ۵ میلیون دلار دارایی گردید. آیکون (ICON) تأسیس: ۲۰۱۷ میزان سرمایه جذب‌شده: حدود ۴۳ میلیون دلار (از Pantera Capital، Kenetic Capital و…) ICON به عنوان نماینده اولیه بلاک‌چین‌های لایه ۱ از کره جنوبی با تمرکز بر تعامل‌پذیری بلاک‌چین‌ها راه‌اندازی شد. پس از نزدیک به ۹ سال فعالیت، فناوری و جامعه ICON تدریجاً به سمت پروژه زیرساخت دیفای فرامرزهای SODAX منتقل شد. با نهایی شدن زیرساخت‌های صنعت، تیم معتقد بود که ادامه نگهداری یک لایه ۱ مستقل باعث تلف شدن بودجه و منابع توسعه می‌شود. بنابراین، آن‌ها تصمیم گرفتند انگیزه‌های ICX را متوقف کرده و منابع را روی SODAX متمرکز کنند. ICON در مارس امسال وارد فاز توقف اقتصادی شد و برنامه‌ریزی کرده است که شبکه را در ۳۱ دسامبر به طور کامل و دائمی متوقف کند. سخن پایانی تعطیلی این پروژه‌های نام‌دار به وضوح نشان می‌دهد که در دنیای بی‌رحم کریپتو، جذب سرمایه‌های کلان و هیاهوی رسانه‌ای تضمینی برای بقا نیست. برای موفقیت بلندمدت، پروژه‌ها نیازمند یک مدل کسب‌وکار پایدار، زیرساخت‌های امنیتی قوی و توانایی سازگاری مداوم با نیازهای واقعی بازار هستند. سقوط این پلتفرم‌ها، بیش از هر چیز، درس عبرتی است برای فعالان این صنعت تا به جای تمرکز صرف بر ترندهای زودگذر، به سمت خلق ارزش‌های واقعی و کاربردی حرکت کنند و بدانند که در نهایت، این تقاضای واقعی بازار و اقتصادِ سالم است که برنده نهایی را تعیین می‌کند