گزارش سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ اتریوم؛ رکورد استفاده و سقوط کارمزدها

گزارش سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ اتریوم تصویری دوگانه از این شبکه نشان می‌دهد: از یک طرف، تعداد کاربران فعال، تعداد تراکنش‌ها و توان پردازشی شبکه به رکوردهای تازه‌ای رسیده‌اند؛ از طرف دیگر، ارزش دلاری برخی شاخص‌ها مثل مارکت کپ رقیق‌شده، TVL، حجم معاملات و کارمزدها نسبت به فصل قبل کاهش داشته‌اند. این تناقض ظاهری، اصل ماجراست. اتریوم در این فصل بیشتر استفاده شده، اما استفاده از آن ارزان‌تر شده است . یعنی شبکه دقیقا در همان جهتی حرکت کرده که سال‌ها درباره‌اش حرف زده می‌شد: مقیاس‌پذیری بیشتر، هزینه کمتر و آماده‌تر شدن برای فعالیت مالی آنچین در مقیاس بزرگ. این گزارش بر داده‌های لایه یک اتریوم، یعنی شبکه اصلی، تمرکز دارد و شبکه‌های لایه ۲ را جداگانه حساب می‌کند. بنابراین وقتی در این متن از تراکنش‌ها، کارمزدها یا کاربران اتریوم حرف می‌زنیم، منظور داده‌های مین‌نت اتریوم است، نه کل اکوسیستم لایه ۲. برای درک بهتر زمینه فنی این گزارش، اگر با خود شبکه آشنا نیستید، ابتدا مقاله اتریوم چیست؟ را بخوانید. اگر هم می‌خواهید بدانید چرا لایه ۲ها در بحث کارمزد و مقیاس‌پذیری مهم شده‌اند، مقاله راهکارهای لایه دوم بلاکچین چیست؟ نقطه شروع خوبی است. آنچه در این مطلب می‌خوانید Toggle شاخص‌های کلیدی اتریوم در Q1 2026 چرا این فصل برای اتریوم مهم بود؟ اتریوم در اکوسیستم دیفای؛ TVL کاهش یافت، اما برتری ساختاری باقی ماند وام‌دهی در اتریوم؛ Aave همچنان بازیگر اصلی است حجم معاملات؛ جایی که اتریوم اول نبود کارمزدهای اکوسیستم؛ اتریوم هنوز بزرگ‌ترین منبع درآمد اپلیکیشنی است دارایی‌های توکنیزه‌شده؛ قوی‌ترین روایت اتریوم در ۲۰۲۶ استیبل‌کوین‌ها؛ کاهش فصلی، رشد سالانه صندوق‌های توکنیزه‌شده؛ نهادهای مالی آرام اما جدی حرکت می‌کنند کامودیتی‌های توکنیزه‌شده؛ رشد سریع، تمرکز بالا سهام توکنیزه‌شده؛ کوچک، اما در حال رشد رشد استفاده از شبکه؛ مهم‌ترین داده مثبت گزارش چرا کارمزدها با وجود رشد استفاده کاهش یافتند؟ وضعیت ETH؛ قیمت ضعیف، هولدرها بیشتر، استیکینگ پایدارتر برداشت از گزارش آیا اتریوم واقعا لایه تسویه مالی جهانی می‌شود؟ جمع‌بندی سوالات متداول (FAQ) خلاصه کوتاه گزارش اتریوم در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ از نظر استفاده شبکه فصل بسیار قدرتمندی داشت. میانگین کاربران فعال ماهانه به ۱۳.۲ میلیون رسید، تعداد تراکنش‌ها به ۲۰۰.۴ میلیون افزایش یافت و توان پردازشی شبکه به ۲۵.۷۸ تراکنش در ثانیه رسید. هر سه عدد، رکوردهای تازه‌ای برای اتریوم محسوب می‌شوند. اما هم‌زمان، کارمزدهای لایه یک به ۳۹.۹ میلیون دلار کاهش یافتند؛ یعنی ۴۷.۹٪ کمتر از فصل قبل و ۸۱.۹٪ کمتر از سال قبل. این یعنی اتریوم توانسته تراکنش‌های بیشتری را با هزینه کمتر پردازش کند. برای کاربر معمولی این خبر خوبی است؛ برای کسانی که فقط از روی کارمزدها ارزش شبکه را می‌سنجند، کمی آزاردهنده است. از طرف دیگر، اتریوم همچنان در بخش دارایی‌های توکنیزه‌شده، استیبل‌کوین‌ها، وام‌دهی دیفای و کارمزدهای اپلیکیشنی جایگاه غالب خود را حفظ کرده است. ارزش بازار دارایی‌های توکنیزه‌شده روی اتریوم به طور میانگین ۲۰۳.۴ میلیارد دلار بوده و نسبت به سال قبل ۴۲.۹٪ رشد کرده است. شاخص‌های کلیدی اتریوم در Q1 2026 چرا این فصل برای اتریوم مهم بود؟ سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ برای اتریوم فقط فصلی پر از عدد نبود. چند اتفاق فنی و نهادی مهم هم پشت این اعداد قرار داشتند. اول، چرخه ارتقای فوساکا ادامه پیدا کرد و دومین فورک Blob Parameters Only یا BPO #2 در ژانویه اجرا شد. هدف این تغییر، افزایش ظرفیت داده و کمک به کاهش هزینه استفاده از رول‌آپ‌ها و لایه ۲ها بود. اگر می‌خواهید جزئیات بیشتری درباره این مسیر بدانید، مقاله بروزرسانی فوساکا چیست؟ توضیح خوبی از اهمیت این ارتقا می‌دهد. دوم، استاندارد ERC-8004 در فوریه ۲۰۲۶ روی مین‌نت فعال شد؛ استانداردی که برای هویت و اعتبارسنجی ایجنت‌های هوش مصنوعی طراحی شده است. این بخش هنوز در مرحله ابتدایی است، اما برای آینده تعامل میان هوش مصنوعی، کیف پول‌ها و پرداخت‌های آنچین اهمیت دارد. قبلا در مقاله ERC-8004 چیست؟ این استاندارد را جداگانه بررسی کرده است. سوم، بنیاد اتریوم اولویت‌های پروتکل در سال ۲۰۲۶ را اعلام کرد: مقیاس‌پذیری، بهبود تجربه کاربری و سخت‌تر کردن لایه یک از نظر امنیت و مقاومت. در به‌روزرسانی رسمی بنیاد اتریوم ، این سه مسیر به عنوان محورهای اصلی کار پروتکل در سال ۲۰۲۶ معرفی شده‌اند. چهارم، در ماه مارس رویدادهایی مثل Institutional Ethereum Forum نشان دادند که بحث حضور نهادهای مالی در اتریوم دیگر روایتی تبلیغاتی نیست. با رشد استیبل‌کوین‌ها، صندوق‌های توکنیزه‌شده، کامودیتی‌های توکنیزه‌شده و حتی سهام توکنیزه‌شده، اتریوم آرام‌آرام بیشتر شبیه یک لایه تسویه برای دارایی‌های مالی می‌شود. اتریوم در اکوسیستم دیفای؛ TVL کاهش یافت، اما برتری ساختاری باقی ماند ارزش کل قفل‌شده یا TVL نشان می‌دهد چه مقدار سرمایه در اپلیکیشن‌های یک شبکه سپرده‌گذاری شده است. این شاخص برای بررسی قدرت اکوسیستم دیفای مهم است، اما نباید آن را به تنهایی معیار سلامت کامل شبکه دانست. قیمت دارایی‌ها می‌تواند TVL را بالا یا پایین ببرد، حتی اگر رفتار کاربران تغییر زیادی نکرده باشد. برای تعریف دقیق‌تر این شاخص، مقاله TVL چیست؟ را ببینید. در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶، TVL اکوسیستم اتریوم به طور میانگین ۳۱۶.۲ میلیارد دلار بود؛ ۱۱٪ کمتر از فصل قبل، اما ۲۲.۸٪ بیشتر از سال قبل. کاهش فصلی بیشتر با افت قیمت دارایی‌ها هم‌خوانی دارد، اما رشد سالانه نشان می‌دهد اکوسیستم اتریوم هنوز بسیار بزرگ‌تر از یک سال قبل است. در میان پنج شبکه بزرگ، اتریوم با فاصله در جایگاه اول قرار دارد. TVL اتریوم از مجموع ترون با ۸۴.۵ میلیارد دلار، سولانا با ۲۸.۸ میلیارد دلار، بی‌ان‌بی چین با ۱۰.۳ میلیارد دلار و پلاسما با ۵.۷ میلیارد دلار بیشتر است. اتریوم ۷۱٪ TVL پنج شبکه اول را در اختیار دارد. بخش بزرگی از این سرمایه در لیکویید استیکینگ، به رهبری Lido، و وام‌دهی، به رهبری Aave، قرار دارد. پروتکل‌هایی مثل EigenLayer، ether.fi، Ethena و Sky هم جزو بازیگران مهم این اکوسیستم هستند. این همان نقطه‌ای است که باید بین افت قیمت و افت کاربرد تفاوت بگذاریم. اگر قیمت دارایی‌ها پایین بیاید، TVL دلاری هم پایین می‌آید. اما وقتی تعداد کاربران و تراکنش‌ها هم‌زمان رشد می‌کند، نمی‌توان فقط با دیدن کاهش TVL نتیجه گرفت که شبکه ضعیف‌تر شده است. بازار البته عاشق نتیجه‌گیری‌های عجولانه است؛ چون بررسی چند شاخص با هم ظاهرا از ظرفیت اعصاب جمعی بالاتر است. وام‌دهی در اتریوم؛ Aave همچنان بازیگر اصلی است وام‌های فعال در دیفای نشان می‌دهد چه مقدار از سرمایه سپرده‌شده واقعا به وام‌گیرندگان داده شده و در حال ایجاد درآمد است. این شاخص برای سنجش فعالیت اقتصادی در پروتکل‌های وام‌دهی مهم‌تر از عددی خام TVL است. در Q1 2026، وام‌های فعال اکوسیستم اتریوم به طور میانگین ۲۱.۸ میلیارد دلار بود؛ ۱۶.۶٪ کمتر از فصل قبل، اما ۳۹٪ بیشتر از سال قبل. این یعنی تقاضای وام‌گیری نسبت به فصل قبل کاهش یافته، اما نسبت به سال قبل همچنان قوی‌تر است. آوه (Aave) در پایان فصل حدود ۱۳.۵ میلیارد دلار وام فعال داشت و همچنان بزرگ‌ترین بازار وام‌دهی اتریوم بود. پس از آن Morpho با حدود ۱.۹ میلیارد دلار، Spark متعلق به Sky با حدود ۱ میلیارد دلار و Maple با حدود ۸۴۰ میلیون دلار قرار داشتند. در میان پنج شبکه بزرگ، اتریوم با ۲۱.۸ میلیارد دلار وام فعال، بسیار جلوتر از سولانا با ۲.۵ میلیارد دلار، پلاسما با ۲.۱ میلیارد دلار، بی‌ان‌بی چین با ۷۶۰.۸ میلیون دلار و آوالانچ با ۳۹۲.۴ میلیون دلار بود. سهم اتریوم از وام‌های فعال پنج شبکه اول به ۷۹.۲٪ رسید. برای کسانی که با دیفای آشنا نیستند، این بخش همان جایی است که شبکه‌های بلاکچینی از «فقط انتقال توکن» فاصله می‌گیرند و وارد خدمات مالی می‌شوند. توضیح پایه‌ای‌تر این حوزه را می‌توانید در مقاله دیفای چیست؟ بخوانید. حجم معاملات؛ جایی که اتریوم اول نبود حجم معاملات در این گزارش به معاملات صرافی‌های غیرمتمرکز یا DEXها اشاره دارد. در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶، حجم معاملات اکوسیستم اتریوم به ۱۳۴.۵ میلیارد دلار رسید؛ ۲۴٪ کمتر از فصل قبل و ۳۱.۲٪ کمتر از سال قبل. در خود اتریوم، Uniswap با حدود ۸۵.۵ میلیارد دلار، تقریبا دو سوم حجم معاملات را در اختیار داشت. Curve با حدود ۲۲.۱ میلیارد دلار و CoW Swap با حدود ۱۲.۴ میلیارد دلار در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. اما در میان پنج شبکه بزرگ، اتریوم در حجم معاملات رتبه اول را نداشت. بی‌ان‌بی چین با ۱۶۲.۵ میلیارد دلار جلوتر از اتریوم قرار گرفت و سولانا هم با ۱۰۴.۹ میلیارد دلار نزدیک بود. سهم اتریوم از حجم معاملات پنج شبکه اول ۳۱.۵٪ بود، در حالی که بی‌ان‌بی چین ۳۸٪ سهم داشت. این بخش مهم است، چون نشان می‌دهد سلطه اتریوم مطلق نیست. در سرمایه قفل‌شده، وام‌دهی و کارمزدهای اکوسیستم، اتریوم جلوتر است؛ اما در حجم معاملات DEX، رقابت جدی‌تر شده است. پس اگر کسی بگوید «اتریوم همه‌چیز را برده»، دارد زیادی ساده‌سازی می‌کند. اگر هم بگوید «اتریوم تمام شده»، احتمالا فقط نمودار اشتباهی را با اعتمادبه‌نفس زیاد نگاه کرده است. کارمزدهای اکوسیستم؛ اتریوم هنوز بزرگ‌ترین منبع درآمد اپلیکیشنی است کارمزدهای اکوسیستم شامل کارمزدهایی است که کاربران به اپلیکیشن‌های روی شبکه می‌پردازند؛ مثلا کارمزد معاملات، بهره وام‌ها و هزینه استفاده از پروتکل‌های مالی. در Q1 2026، کارمزدهای اکوسیستم اتریوم به ۲ میلیارد دلار رسید؛ ۱۶.۹٪ کمتر از فصل قبل و ۷.۸٪ کمتر از سال قبل. این کاهش با افت حجم معاملات و کاهش فعالیت وام‌گیری هم‌خوانی دارد. با این حال، اتریوم همچنان از نظر کارمزدهای اپلیکیشنی جلوتر از رقبا بود. ترون ۵۹۹.۳ میلیون دلار، سولانا ۵۳۲.۵ میلیون دلار، بی‌ان‌بی چین ۲۳۱.۹ میلیون دلار و پالیگان ۳۸.۸ میلیون دلار کارمزد اکوسیستمی داشتند. سهم اتریوم از کارمزدهای پنج شبکه اول ۵۸.۴٪ بود. بنابراین اگر فقط به کارمزد لایه یک نگاه کنیم، اتریوم فصل ضعیف‌تری داشته، اما اگر کارمزدهای اپلیکیشن‌ها را هم ببینیم، تصویر کامل‌تر می‌شود: فعالیت اقتصادی اصلی همچنان تا حد زیادی روی اتریوم جریان دارد. دارایی‌های توکنیزه‌شده؛ قوی‌ترین روایت اتریوم در ۲۰۲۶ یکی از مهم‌ترین بخش‌های گزارش، دارایی‌های توکنیزه‌شده است. منظور از دارایی توکنیزه‌شده، دارایی‌هایی مثل استیبل‌کوین‌ها، صندوق‌های مالی، طلا یا حتی سهام است که به شکل توکن روی بلاکچین منتشر می‌شوند. اگر می‌خواهید این مفهوم را از زاویه بازار سرمایه بهتر بفهمید، مقاله توکنایز کردن دارایی‌ها مفید است. ارزش بازار دارایی‌های توکنیزه‌شده روی اتریوم در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ به طور میانگین ۲۰۳.۴ میلیارد دلار بود؛ تقریبا بدون تغییر نسبت به فصل قبل، اما ۴۲.۹٪ بیشتر از سال قبل. بیشترین سهم این بازار مربوط به استیبل‌کوین‌هاست. استیبل‌کوین‌ها ۸۷.۹٪ از کل دارایی‌های توکنیزه‌شده روی اتریوم را تشکیل می‌دهند. این یعنی اگر بخواهیم نقش اتریوم در توکنیزاسیون را بفهمیم، باید اول استیبل‌کوین‌ها را بفهمیم. برای توضیح پایه‌ای‌تر، مقاله استیبل کوین چیست؟ را بخوانید. استیبل‌کوین‌ها؛ کاهش فصلی، رشد سالانه ارزش بازار استیبل‌کوین‌ها روی اتریوم در Q1 2026 به طور میانگین ۱۷۸.۹ میلیارد دلار بود؛ ۲.۳٪ کمتر از فصل قبل، اما ۳۷.۶٪ بیشتر از سال قبل. USDT تتر با حدود ۹۴.۱ میلیارد دلار و USDC سیرکل با حدود ۵۴.۵ میلیارد دلار، دو بازیگر اصلی این بخش بودند. پس از آن‌ها USDS متعلق به Sky با حدود ۱۲.۴ میلیارد دلار، USDe متعلق به Ethena با حدود ۵.۹ میلیارد دلار و PYUSD پی‌پال با حدود ۲.۹ میلیارد دلار قرار داشتند. RLUSD ریپل هم با حدود ۱.۱ میلیارد دلار به عنوان یکی از ورودی‌های جدیدتر این بازار دیده می‌شود. در میان پنج شبکه بزرگ، اتریوم با ۱۷۸.۹ میلیارد دلار استیبل‌کوین در رتبه اول قرار داشت. ترون با ۸۴.۵ میلیارد دلار، سولانا با ۱۴.۵ میلیارد دلار، آربیتروم وان با ۶.۸ میلیارد دلار و بیس با ۴.۷ میلیارد دلار بعد از آن بودند. سهم اتریوم از استیبل‌کوین‌های پنج شبکه اول ۶۱.۸٪ بود. نکته مهم این است که استیبل‌کوین‌ها دیگر فقط ابزار معامله‌گران نیستند. آن‌ها آرام‌آرام وارد پرداخت، تسویه، نگهداری ارزش، حواله و حتی زیرساخت مالی شرکت‌ها می‌شوند. اتریوم در این بخش هنوز جایگاه محوری دارد. صندوق‌های توکنیزه‌شده؛ نهادهای مالی آرام اما جدی حرکت می‌کنند ارزش بازار صندوق‌های توکنیزه‌شده روی اتریوم در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ به ۱۹.۴ میلیارد دلار رسید؛ ۴.۹٪ بیشتر از فصل قبل و ۷۳.۱٪ بیشتر از سال قبل. این بخش دو چهره دارد. در یک طرف، دلارهای آنچین سودده مثل sUSDS متعلق به Sky با حدود ۶.۴ میلیارد دلار و sUSDe متعلق به Ethena با حدود ۳.۵ میلیارد دلار قرار دارند. در طرف دیگر، صندوق‌های تنظیم‌شده و نهادی دیده می‌شوند؛ مثل BUIDL بلک‌راک که از طریق Securitize منتشر شده و حدود ۱ میلیارد دلار ارزش دارد، صندوق بازار پول دولتی WisdomTree با حدود ۸۱۵ میلیون دلار، USTB متعلق به Superstate با حدود ۶۲۰ میلیون دلار و OUSG متعلق به Ondo با حدود ۳۲۰ میلیون دلار. در میان پنج شبکه اول، اتریوم با ۱۹.۴ میلیارد دلار صندوق توکنیزه‌شده جلوتر از zkSync Era با ۲.۵ میلیارد دلار، بی‌ان‌بی چین با ۲.۳ میلیارد دلار، سولانا با ۱.۳ میلیارد دلار و استلار با ۱.۱ میلیارد دلار بود. سهم اتریوم از این بخش در میان پنج شبکه اول ۷۳٪ بود. این بخش شاید برای کاربران خرد هیجان‌انگیزترین قسمت گزارش نباشد، اما برای آینده مالی آنچین بسیار مهم است. وقتی صندوق‌های بازار پول، اوراق و دارایی‌های نهادی روی بلاکچین منتشر می‌شوند، بحث از «کریپتو برای تریدرها» فراتر می‌رود و وارد زیرساخت بازار سرمایه می‌شود. کامودیتی‌های توکنیزه‌شده؛ رشد سریع، تمرکز بالا کامودیتی‌های توکنیزه‌شده، به‌خصوص طلا، یکی از سریع‌ترین رشدها را در این گزارش داشتند. ارزش بازار این بخش روی اتریوم در Q1 2026 به ۴.۷ میلیارد دلار رسید؛ ۶۰٪ بیشتر از فصل قبل و ۳۲۵.۹٪ بیشتر از سال قبل. این بازار تقریبا کاملا در اختیار طلاست. Tether Gold یا XAUT با حدود ۲.۶ میلیارد دلار و PAX Gold یا PAXG با حدود ۲.۴ میلیارد دلار تقریبا کل این بخش را تشکیل می‌دهند. در میان پنج شبکه اول، اتریوم با ۴.۷ میلیارد دلار فاصله زیادی با رقبا داشت. XRP Ledger با ۷۳۶.۶ میلیون دلار، آربیتروم وان با ۹۵.۹ میلیون دلار، بی‌ان‌بی چین با ۳۸.۴ میلیون دلار و سولانا با ۲۹.۸ میلیون دلار در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. سهم اتریوم از کامودیتی‌های توکنیزه‌شده پنج شبکه اول ۸۴٪ بود. این یعنی اگر توکنیزه‌شدن طلا و دارایی‌های مشابه جدی‌تر شود، اتریوم فعلا بهترین موقعیت را برای میزبانی این بازار دارد. سهام توکنیزه‌شده؛ کوچک، اما در حال رشد سهام توکنیزه‌شده هنوز کوچک‌ترین بخش دارایی‌های توکنیزه‌شده روی اتریوم است. ارزش بازار این بخش در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ به طور میانگین ۳۶۵.۱ میلیون دلار بود؛ ۱۶.۵٪ بیشتر از فصل قبل. بخش عمده این بازار در اختیار Ondo Finance است؛ پلتفرمی که سهام و ETFهای آنچین، از جمله دارایی‌هایی مرتبط با شاخص S&P 500 و Nasdaq 100 و تعدادی از سهام شرکت‌ها را ارائه می‌کند. در میان پنج شبکه اول، اتریوم با ۳۶۵.۱ میلیون دلار همچنان جلوتر بود، اما فاصله آن با رقبا کمتر از سایر بخش‌هاست. سولانا ۲۴۹ میلیون دلار، بی‌ان‌بی چین ۱۵۰.۵ میلیون دلار، آربیتروم وان ۲۹ میلیون دلار و استلار ۴.۲ میلیون دلار سهام توکنیزه‌شده داشتند. سهم اتریوم از پنج شبکه اول در این بخش ۴۵.۸٪ بود. پس برخلاف استیبل‌کوین‌ها، صندوق‌ها و کامودیتی‌ها، اتریوم در سهام توکنیزه‌شده هنوز اکثریت مطلق ندارد. این بازار هنوز زودهنگام است و احتمالا رقابت در آن شدیدتر خواهد شد. رشد استفاده از شبکه؛ مهم‌ترین داده مثبت گزارش بخش استفاده از شبکه، قوی‌ترین قسمت گزارش Q1 2026 اتریوم است. میانگین کاربران فعال ماهانه اتریوم به ۱۳.۲ میلیون رسید؛ ۵۳.۵٪ بیشتر از فصل قبل و ۸۵.۹٪ بیشتر از سال قبل. این رقم رکورد تاریخی جدیدی برای اتریوم محسوب می‌شود. تعداد تراکنش‌ها هم به ۲۰۰.۴ میلیون رسید؛ ۳۸٪ بیشتر از فصل قبل و ۸۱.۵٪ بیشتر از سال قبل. توان پردازشی شبکه هم به ۲۵.۷۸ تراکنش در ثانیه افزایش یافت؛ ۴۱.۲٪ بیشتر از فصل قبل و ۸۱.۷٪ بیشتر از سال قبل. این رشد نشان می‌دهد افزایش کاربران فقط یک عدد سطحی نبوده، بلکه واقعا به افزایش فعالیت آنچین منجر شده است. چرا کارمزدها با وجود رشد استفاده کاهش یافتند؟ کارمزدهای لایه یک اتریوم در Q1 2026 فقط ۳۹.۹ میلیون دلار بود؛ ۴۷.۹٪ کمتر از فصل قبل و ۸۱.۹٪ کمتر از سال قبل. در نگاه اول شاید این عدد منفی به نظر برسد، چون کارمزد کمتر یعنی درآمد کمتر برای شبکه. اما وقتی این عدد را کنار رشد تراکنش‌ها می‌گذاریم، تصویر فرق می‌کند. تعداد تراکنش‌ها ۳۸٪ رشد کرده، اما کارمزد کل تقریبا نصف شده است. یعنی میانگین هزینه هر تراکنش به شکل قابل‌توجهی پایین آمده است. این نتیجه همان مسیر مقیاس‌پذیری اتریوم است: افزایش ظرفیت داده، ارزان‌تر شدن فضای بلاک و انتقال بخش بزرگی از فشار اجرایی به لایه ۲ها. اجرای BPO #2 در ژانویه، که سقف بلاب‌ها را افزایش داد، بخشی از همین مسیر بود. در مقاله اتریوم با بلاب‌لیمیت ۲۱ مقیاس‌پذیرتر شد این تغییر را جداگانه پوشش داده است. بنابراین کاهش کارمزدها را نباید صرفا ضعف دانست. اتریوم عمدا بخشی از درآمد کوتاه‌مدت را قربانی می‌کند تا استفاده از شبکه ارزان‌تر شود و تقاضای بلندمدت رشد کند. این همان شرطی است که شبکه روی آینده خودش بسته است. وضعیت ETH؛ قیمت ضعیف، هولدرها بیشتر، استیکینگ پایدارتر مارکت کپ کاملا رقیق‌شده ETH در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ به طور میانگین ۲۹۰ میلیارد دلار بود؛ ۳۰.۳٪ کمتر از فصل قبل و ۹.۹٪ کمتر از سال قبل. این کاهش یکی از دلایل اصلی افت شاخص‌های دلاری مثل TVL و ارزش برخی بخش‌های اکوسیستم بود. اما دو داده دیگر تصویر را متعادل‌تر می‌کنند. اول، نسبت استیکینگ اتریوم به ۰.۳۱ برابر رسید؛ یعنی حدود ۳۱٪ ارزش ETH در استیکینگ مشارکت دارد. این عدد نسبت به فصل قبل و سال قبل ۰.۰۳ واحد رشد کرده است. برای توضیح پایه‌ای‌تر این مفهوم، مقاله استیکینگ چیست؟ را ببینید. دوم، تعداد هولدرهای ETH به ۲۹۲.۸ میلیون رسید؛ ۸.۱٪ بیشتر از فصل قبل و ۲۴.۹٪ بیشتر از سال قبل. یعنی با وجود افت ارزش بازار، تعداد آدرس‌هایی که ETH نگهداری می‌کنند همچنان افزایش یافته است. این دو داده نشان می‌دهند قیمت ETH در فصل اول ضعیف بوده، اما مشارکت شبکه و گسترش مالکیت ETH متوقف نشده است. برای تحلیل اتریوم، این تفاوت مهم است. قیمت کوتاه‌مدت همه‌چیز نیست، هرچند بازار معمولا طوری رفتار می‌کند که انگار هر شمع قرمز، حکم آخرالزمان را دارد. برداشت از گزارش در تفسیر این گزارش روی نکته‌ای اصلی تاکید دارد: اتریوم در این فصل به رکورد استفاده رسیده، در حالی که کارمزدها کاهش یافته‌اند. از نگاه ما، این کاهش کارمزد بخشی از برنامه آگاهانه اتریوم برای مقیاس‌پذیری است. منطق ساده است: اگر استفاده از شبکه ارزان‌تر شود، تقاضا برای استفاده از آن می‌تواند بسیار بیشتر شود. این همان چیزی است که معمولا با عنوان پارادوکس جونز شناخته می‌شود؛ وقتی استفاده از منبعی کارآمدتر و ارزان‌تر می‌شود، مصرف کلی آن می‌تواند افزایش پیدا کند. به زبان ساده‌تر، اتریوم می‌گوید: فعلا از کارمزدهای بالا کمتر پول می‌گیریم تا استفاده از شبکه آن‌قدر زیاد شود که در بلندمدت ارزش بیشتری ساخته شود. این نگاه شبیه شرکت‌هایی است که در مراحل اولیه بازار، رشد شبکه و اثر شبکه‌ای را به سود کوتاه‌مدت ترجیح می‌دهند. همچنین اتریوم را با اینترنت باز مقایسه می‌کند. ایده اصلی این است که شبکه‌های باز و بدون نیاز به مجوز، در بلندمدت می‌توانند از شبکه‌های بسته و مالکیتی جلو بزنند؛ چون توسعه‌دهندگان، نهادها و کاربران ترجیح می‌دهند روی زیرساختی بسازند که توسط یک رقیب کنترل نمی‌شود. این مقایسه کامل و بی‌نقص نیست، اما در بحث مالی آنچین نکته‌ای مهم وجود دارد: اگر بانک‌ها، شرکت‌های مدیریت دارایی و صادرکنندگان استیبل‌کوین قرار باشد روی شبکه‌ای مشترک تسویه کنند، احتمالا به زیرساختی نیاز دارند که نقدینگی، سابقه، توسعه‌دهنده و بی‌طرفی قابل‌قبول داشته باشد. اتریوم فعلا در همین نقطه قوی است. آیا اتریوم واقعا لایه تسویه مالی جهانی می‌شود؟ گزارش Q1 2026 ادعا نمی‌کند که اتریوم همین حالا جایگزین زیرساخت مالی سنتی شده است. چنین ادعایی بیشتر مناسب پوستر کنفرانس‌هاست تا تحلیل داده. اما گزارش نشان می‌دهد اتریوم در چند بخش مهم پیشتاز است: اتریوم ۷۹.۲٪ وام‌های فعال دیفای میان پنج شبکه اول را دارد. اتریوم ۶۱.۸٪ استیبل‌کوین‌های پنج شبکه اول را در اختیار دارد. اتریوم ۷۳٪ صندوق‌های توکنیزه‌شده پنج شبکه اول را میزبانی می‌کند. اتریوم ۸۴٪ کامودیتی‌های توکنیزه‌شده پنج شبکه اول را در اختیار دارد. این اعداد نشان می‌دهند اتریوم فقط یک شبکه قدیمی با برند قوی نیست. نقدینگی، اپلیکیشن‌ها، استانداردها، توسعه‌دهندگان و سابقه نهادی، همگی در کنار هم باعث شده‌اند این شبکه همچنان در بخش‌های مالی جدی‌تر کریپتو نقش محوری داشته باشد. در عین حال، گزارش هشداری غیرمستقیم هم دارد: اتریوم در حجم معاملات DEX رتبه اول نیست و در سهام توکنیزه‌شده هم اکثریت قاطع ندارد. بنابراین رقابت همچنان واقعی است. جمع‌بندی گزارش سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ اتریوم را نمی‌توان فقط با یک جمله توضیح داد. اگر فقط به قیمت ETH نگاه کنیم، فصل ضعیفی بوده است. اگر فقط به کارمزدهای لایه یک نگاه کنیم، درآمد شبکه کاهش زیادی داشته است. اگر فقط به کاربران و تراکنش‌ها نگاه کنیم، فصل فوق‌العاده‌ای بوده است. اگر به دارایی‌های توکنیزه‌شده نگاه کنیم، اتریوم همچنان نقش اصلی بازار را دارد. پس تصویر درست این است: اتریوم در Q1 2026 از نظر استفاده، مقیاس‌پذیری و جایگاه در توکنیزاسیون قوی‌تر شده، اما از نظر شاخص‌های دلاری و قیمت ETH زیر فشار بوده است. نکته کلیدی این گزارش همین تضاد است. اتریوم در حال ارزان‌تر کردن استفاده از شبکه است؛ حتی اگر این کار در کوتاه‌مدت کارمزدهای لایه یک را کاهش دهد. شرط اتریوم این است که بلاک‌اسپیس ارزان‌تر، کاربران بیشتر، تراکنش‌های بیشتر، اپلیکیشن‌های بیشتر و در نهایت ارزش اقتصادی بزرگ‌تری ایجاد کند. این شرط هنوز کامل برنده نشده، اما داده‌های Q1 2026 نشان می‌دهد حداقل سمت استفاده شبکه، فعلا به نفع اتریوم حرکت کرده است. سوالات متداول (FAQ) آیا کاهش کارمزدهای اتریوم خبر بدی است؟ نه لزوما. کاهش کارمزدها از یک طرف درآمد کوتاه‌مدت شبکه را پایین می‌آورد، اما از طرف دیگر استفاده از اتریوم را ارزان‌تر می‌کند. در Q1 2026 تعداد تراکنش‌ها رشد کرد و کارمزد کل کاهش یافت؛ یعنی شبکه تراکنش‌های بیشتری را با هزینه کمتر پردازش کرده است. چرا با رشد کاربران، TVL اتریوم کاهش پیدا کرد؟ TVL به قیمت دارایی‌ها هم وابسته است. اگر قیمت ETH یا سایر دارایی‌های سپرده‌شده کاهش پیدا کند، TVL دلاری هم پایین می‌آید؛ حتی اگر کاربران بیشتری از شبکه استفاده کنند. به همین دلیل باید TVL را کنار شاخص‌هایی مثل تعداد تراکنش‌ها، کاربران فعال و وام‌های فعال بررسی کرد. آیا اتریوم هنوز رهبر دیفای است؟ بر اساس داده‌های این گزارش، بله. اتریوم در TVL، وام‌های فعال و کارمزدهای اکوسیستمی میان پنج شبکه بزرگ پیشتاز است. البته در حجم معاملات DEX، بی‌ان‌بی چین در Q1 2026 جلوتر از اتریوم قرار گرفت. مهم‌ترین بخش رشد اتریوم در این گزارش چیست؟ مهم‌ترین بخش، رشد استفاده از شبکه است. کاربران فعال ماهانه، تعداد تراکنش‌ها و تراکنش بر ثانیه همگی به رکوردهای تازه رسیدند. این یعنی رشد فقط روایتی یا تبلیغاتی نبوده و در داده‌های آنچین دیده می‌شود. چرا دارایی‌های توکنیزه‌شده برای اتریوم مهم‌اند؟ چون دارایی‌های توکنیزه‌شده می‌توانند اتریوم را از یک شبکه کریپتویی مخصوص کاربران خرد به زیرساختی برای تسویه مالی، صندوق‌ها، استیبل‌کوین‌ها، طلا و حتی سهام تبدیل کنند. در Q1 2026، ارزش بازار دارایی‌های توکنیزه‌شده روی اتریوم به ۲۰۳.۴ میلیارد دلار رسید. آیا لایه ۲ها در این گزارش حساب شده‌اند؟ خیر. این گزارش روی لایه یک اتریوم یا مین‌نت تمرکز دارد. شبکه‌های لایه ۲ به عنوان زنجیره‌های جداگانه حساب شده‌اند. بنابراین داده‌های کاربران، تراکنش‌ها و کارمزدهای این گزارش فقط مربوط به خود اتریوم لایه یک است. آیا رشد ERC-8004 برای اتریوم مهم است؟ ERC-8004 هنوز در مرحله ابتدایی است، اما از نظر روایی و فنی مهم است؛ چون به ایجنت‌های هوش مصنوعی امکان هویت، اعتبار و تعامل آنچین می‌دهد. اگر اقتصاد ایجنت‌های هوش مصنوعی رشد کند، استانداردهایی مثل ERC-8004 می‌توانند بخشی از زیرساخت اعتماد و تسویه آن باشند